Prof.Dr.İ.Hamit Hancı-Av.Dr.Alp Aslan

İspanya'da 28 Ekim de meydana gelen tren kazası, ocak ayındaki 46 ölümlü kazayla birlikte değerlendiridiğinde oldukça dikkat çekici bir tablo var.

18 Ocak 2026'da Córdoba/Adamuz'da 46 kişinin öldüğü kazadan yalnızca dokuz ay sonra, 28 Ekim'de Toledo/Urda'da aynı Madrid–Sevilla yüksek hızlı demiryolu koridorunda ikinci büyük felaket yaşandı. Bugünkü kazada bildirilen can kaybı 68'e yükseldi; sayı henüz kesinleşmiş değil.

İki kazanın teknik nedenleri farklı görünse de ortak bir kurumsal güvenlik sorunu ihtimali araştırılmalı.

Ocak kazasında 1989 ve 2023 üretimi iki rayın kaynak birleşimindeki kırılma üzerinde duruluyor. Üstelik kazadan üç ay önce aynı noktada 6,4 mm'lik geometrik düzensizlik tespit edilmiş.

Bugünkü kazada ise otomatik tren koruma sistemi LZB'nin arızalanmasının ardından altı tren durdurulmuş. İlk açıklamalara göre kontrol merkezi, trenlerin yeniden hareketine gerekli hız sınırlamasını uygulamadan izin vermiş. Arkadan gelen tren yaklaşık 200 km/s hıza ulaşarak duran trene çarpmış.

En dikkat çekici husus ise makinistlerin 16 Ekim'de, yani bugünkü kazadan 12 gün önce, demiryolu güvenlik protokollerinin uygulanmaması gerekçesiyle 29 Ekim için grev kararı almış olmaları. İşletmeci Renfe ise güvenlik yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunuyor.

Adli bilimler ve sistem güvenliği bakımından meseleyi yalnızca teknik arıza veya bireysel insan hatası olarak değerlendirmek eksik kalabilir.

Burada normalleşmiş sapma, kurumsal risk körlüğü ve güvenlik kültürünün aşınması kavramlarıyla incelenebilecek bir örüntü görüyorız

Bizim temel sorumuz şu: Birbirinden farklı teknik arızalar neden aynı demiryolu koridorunda, dokuz ay içinde iki ölümcül sistem başarısızlığına dönüşüyor?

Elbette sabotaj veya kasıt iddiasını destekleyen bir kanıt bulunmuyor sa...

Aynı koridorda iki kaza yaşanması
tesadüf mü..

Ancak bu olaylar, bakım kayıtları, risk bildirimleri, karar mekanizmaları ve güvenlik denetimleri üzerinden ortak bir kurumsal zafiyet araştırmasını hak ediyor.

Kanaatimizce burada asıl araştırılması gereken, kazaların yalnızca nasıl gerçekleştiği değil, hangi önlenebilir risklerin neden felakete dönüşmesine izin verildiğidir.

Kaynaklar:

- RTVE – Adamuz teknik soruşturması (3 Eylül 2026)
- Europa Press – Urda kazası ve kontrol merkezi açıklamaları (28 Ekim 2026)
- SEMAF – 16 Ekim 2026 tarihli grev ve güvenlik açıklaması