Tahsilim işletmecilik, alt branşım finansman ve muhasebe ancak on yılın üzerinde kendi işimi yöneterek yüzlerce insan çalıştırıp üretim yaptığım gibi, 1984 yılından itibaren pek çok büyük işletmede yönetim danışmanlığı yaptığımı kısaca çok sayıda insan ve tabii yönetici tanımış olduğumu en baştan hatırlatarak konuya girmek isterim.

Sık görüşemesek de gerçekten çok sevdiğim bir arkadaşım dün yönetmek ile ilgili düşündürücü bir yazı kaleme almıştı. Ben de ondan esinlenerek bu yazıyı yazmaya karar verdim. 77. Yaşımı sürdürmekteyim. Yönetmek en önce kendini yönetmekle başlayan bir iştir. Kendini yönetebilmek ise zamanı verimli kullanmak yani zamanı yönetebilmekle başlar. Bunun yanında kendi kendine liderlik edebilmek gibi çok önemli bir başka beceriyi de gerektirir.

Yönetim ekonomi biliminin bir alt dalıdır. Kıt kaynakları sonsuz sayıda ihtiyaçlar ve isteklere cevap vermek üzere bizzat kullanır ve kullandırırken “yönetmek fiili” gerçekten ön plana çıkar. Daha dün (bin dokuz yüz yetmişlerde) “serbest mallar” diye öğrendiğimiz hava, güneş ve suyun bile kalabalıklaşan dünyada kıtlaştığı, sonucunda da ciddi paralar ödenerek yararlanılabildiği ortamda neredeyse hiç bir mal serbest değildir. Böyle olunca da yönetmek ve kıt kaynakları verimli kullanmak, düne göre daha da önemli hale gelmiştir.

Yönetmek zamanı verimli kullanmakla başlar sözünün her zaman arkasında olmuşumdur. Zaman biriktirilemeyen, gitti mi gider bir kaynak olduğu gibi, her bir insana eşit verilen tek kaynaktır. Çok zengin bir müteahit ile fakirlikten nefesi kokan bir köprü altı sakininin de saati, günü, haftası, ay ve yılı eşittir. Zamanı verimli kullanamayan insanların diğer hiç bir kaynağı verimli kullandığını görmedim desem yeridir. Zaman verimliliğin yani randımanın ölçülmesi için şarttır. Ne üretirsek üretelim ömrümüz olan zamanımızı kullanarak üretmekteyiz. Tam da bu nedenle zamanı kötü kullananlar diğer kıt kaynakları da iyi kullanamamaktadırlar.

Gelelim bir başka gereklilik olan “Liderlik” ve bunun için gerekli olan öncelikle kendi kendini liderce yönetebilmeye… kendi kendine liderlik için de başkalarına liderlik etmek için de gereken şartları hatırlatmak ve her bir gerekliliği biraz açmak isterim. Bunlar sırası ile Vizyon Sahibi Olmak, Misyon Üstlenmek, Bilgi Kazanmak, Beceri Geliştirmektir

1. Vizyon Sahibi Olmak:

Her insanın, dünyada hayatını sürdürürken ulaşmak en azından yaklaşmak istediği bir hayali, bir amacı olmalıdır. Bunca yıllık ömrümde Iyi yöneticilerin vizyon sahibi olduklarını amaçlarının mutlaka topluma yararlı olacak bir konu olduğunu her zaman görmüşümdür.

2. Bir Misyon Üstlenmek:

İyi Yöneticiler vizyonlarına ulaşmak için asla pişman olmayacakları ve olmadıkları bir işi, bir mesleği seçmiş olan insanlardır.

3. Bilgi Sahibi Olmak:

Bilgi insanoğlunu hedeflerine ulaştıran, dolayısı ile vizyonuna yaklaştıran önemli ilk girdidir. Bilgi misyonunu layıkıyla yerine getirmek isteyen insanın en önemli silahıdır. Bilgiye koşmaktan, yeni şeyler öğrenmekten kaçınan bir tane bile “İyi Yönetici” görmedim. Görmeyeceğime de eminim. İyi Yöneticiler daima bilgiye koşar, dahası öğrendiklerini unutmazlar.

4. Beceri Geliştirmek:

Beceriler yukarıda açıkladığım “bilgi girdisi” ile aynı amaca hizmet eden girdilerdir. Her zaman ifade ettiğim şekilde beceriler, öğrenilen bilgilerin hayata uygulaanması anlamındadır. Hiç şüpheniz olmasın ki herhangi bir konuda “İyi Yönetici” olmak için gereken ilk beceri iletişim becerisidir. Bir diğer önemli beceri de “Liderlik Becerisidir” Becerilerin tamamı, eğitimle ve disiplinli çalışma sonucu kazanılan hayat kurtarıcılardır.

Bu önemli hatırlatmalarımdan sonra Bu kavramları içeren küçük bazı ip uçları ve hatırlatmalarım ile yönetme konusunu sonuca bağlayacağım:

Bilgi öncelikle kendi kişilik profilinizi tanımak ve güçlü ve zayıf yönlerinizi bilmekle işe yarar hale gelir. Zamanı verimli kullanmak için de kendinizi iyi tanımanız şarttır. Daha sonra da yaşadığınız “başkalarının dünyasında” misyon ve vizyon için beraber çalışıp ürettiğiniz insanları tanımanız, işin gereklerini, değişim ve gelişimi izleyip öğrenmeniz gerekecektir. Bunlar için iletişim becerisi başta olmak üzere, misyonunuzun gerektirdiği diğer becerileri kazanmanız “İyi Yönetici“ olmanız için gerek şarttır.

İlk bakışta bu saydıklarım kadar önemli görünmese de hepimizin ortak atası olan “H” (Hidrojen) atomundan hayat bulmuş tüm doğayı; ağacı, ormanı, hayvanatı sevmek ve korumak da gördüğüm gerçekten farklı ve “İyi Yöneticilerin” harcıdır. Zaten sevgi, öğrenmenin ve beceri geliştirmenin ana nedeni olduğu gibi, insanın etkinliğinin belirleyicisi olan motivasyonun da ana-babasıdır. Sevgisiz ve isteksiz insanda motivasyon aranmaz. Onun motivasyonu(!) sadece tembellik ve iş yapmamak olabilir…

Can dostlarım, sevgisiz, zaman bilinci düşük, bilgiden nasibini almamış, iletişim becerisi zayıf insanlardan, bir tanecik olsun “İyi Yönetici” tanımadım. Bir araba lafın özeti de “İyi Yönetici” Olabilmenin ön şartı önce “İyi İnsan” olabilmektir.

“Peki ama, iyi yönetici olmayan bir insan yaşayamıyor mu?” Sorunuzu duyar gibiyim. Elbet onlar da yaşarlar, rekabetin çok yoğun olduğu yüzde yetmiş vasatlar kalabalığı içerisinde yuvarlanarak geçen hayata yaşamak denirse, elbet onlar da yaşarlar. Hemen her konuda normal dağılımın artı eksi bir sigması yüzde yetmiş kadar “vasat” kalabalığı kapsar. Rekabetten kurtulmanız, iyiye, doğruya, çoğunluktan farklıya doğru en iyi yüzde on beşlere katılmanız ile kabil olur. Vasatın altındaki diğer yüzde on beşi zaten saymıyorum!

Ahmet Levent ÖNER

1 MAYIS 2026

Altıntepe