Adalet Bakanı Akın Gürlek, piyasalarda "hisse" olarak tabir edilen finansal araçlarda kısa süreli ve anormal giriş-çıkışlarla elde edilen haksız kazançların dikkat çektiğini belirtti.
ANORMAL KAZANÇLAR VE SORUŞTURMANIN BAŞLANGICI
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile yapılan görüşmeler ve yazışmalar sonucunda ağustos ayında soruşturma izni verildiğini aktaran Gürlek, başsavcılıkların yalnızca resmi soruşturma izinleri doğrultusunda bu suçlara müdahale edebildiğini ifade etti. Türk piyasasının ve ekonomisinin güçlü bir yapıya sahip olduğunun altını çizen Gürlek, piyasanın küçük bir kesiminde yaşanan bu olumsuzlukların genele mal edilmemesi gerektiğini kaydetti.
85 ŞÜPHELİ TUTUKLANDI, 40 MİLYONLİK HAVALE ENGELLENDİ
17 Eylül itibarıyla SPK tarafından fonların tasfiyesine karar verildiğini hatırlatan Bakan Gürlek, bu kararla birlikte başsavcılık olarak tüm önleyici tedbirlerin hızla alındığını bildirdi. Soruşturma kapsamında bugüne kadar 85 şüphelinin tutuklandığını, toplam 206 kişi hakkında işlem yapıldığını ve şüphelilerin mal varlıklarına tedbir konulduğunu açıkladı. Soruşturma aşamasında yoğun bir mal kaçırma çabası gözlemlediklerini belirten Gürlek, tutuklu bir şahsın eşinin soruşturmadan sadece iki gün sonra yurt dışına 40 milyon lira civarında havale transferi talimatı verdiğini, ancak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatı doğrultusunda bu transferin son anda engellendiğini belirtti.
DEVLET DENETLEME KURULU DEVREDE VE FON İSTİKRAR KURULU
Sürecin başından itibaren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yakından takip edildiğini ve anlık bilgilendirmeler yapıldığını belirten Gürlek, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile sürekli istişare halinde olduklarını söyledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında kurulan Fon Koordinasyon Kurulu'na dikkat çeken Gürlek, kurumların ihmal veya kusurunun olup olmadığını incelemek üzere Devlet Denetleme Kurulu'nun da görevlendirildiğini ifade etti. Kusur veya kötü niyet tespiti durumunda gerekli çalışmaların yapılacağını dile getirdi.
MANİPÜLASYON VE İYİ NİYETLİ YATIRIMCILARIN KORUNMASI
İyi niyetli vatandaşların dişinden tırnağından artırarak yaptığı meşru yatırımların baş tacı olduğunu vurgulayan Adalet Bakanı, buna karşın kapalı ve açık fonlarda içeriden alınan tüyolar ile manipülatif hareketler sayesinde kısa sürede fahiş kazançlar elde eden kesimlerin soruşturma kapsamında titizlikle incelendiğini belirtti. Borsa İstanbul, SPK ve Merkezi Kayıt Kuruluşu'ndan gelen listeler doğrultusunda şüphelilerin mal varlıklarına tedbir konulduğunu, bir kısmının tutuklandığını, bazılarının ise firari durumda olduğunu ve haklarında yurt dışı çıkış yasakları uygulandığını sözlerine ekledi.
Bakan Gürlek'in açıklamalarından öne çıkan satır başları:
Hisse diye tabir edilen hisselerden anormal bir şekilde, kısa sürede girip çıkılarak kazanılan bir kazanç var. Bu da tabii bizim dikkatimizi çekmişti. Arkadaşlarımız da bu konuda özellikle SPK soruşturma izni için yazı yazdı. Hatta şahsen de görüştük. Tabii sağ olsun Sayın Bakanımız da bu süreci takip ediyordu. Fonlarla ilgili açıklamaları vardı. Ağustos ayında yazdığımız müzekkereye en son soruşturma izni verildi. Fon soruşturması bu şekilde başladı.
Başsavcılık sadece soruşturma izni verildiği zaman bu suçlara bakabiliyor. Şu an devam eden bir soruşturma süreci var. Ama tabii ben şunu ifade etmek istiyorum. Özellikle Türk piyasası, Türk ekonomisi çok güçlü. Bizim göz bebeğimiz. Buradaki küçük bir kısmından meydana gelen bir hadiseyi genele yaymamak gerekiyor. Burada sürecin ilk başından beri Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan süreci takip ediyor. Anlık olarak bilgilendirme yapıyor. Maliye Bakanımızla sürekli olarak bu konuda görüşmeler yaptık, toplantılar yaptık. Biliyorsunuz, en son Sayın Cevdet Yılmaz Cumhurbaşkanı Yardımcılığı Başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu. Maliye Bakanımız da bu kurulda, biz de bu kuruldayız. Biz burada günlük rutin işlemler, bunlar tamamen serbest piyasa ekonomisi kapsamında kurulların takdirinde. Bize gelen ihbarlar, şikayetler ya da verilen soruşturma izinleri kapsamında bahsedeceğimiz, bunlara bakıyor. Şu an devam eden süreçler var.
17 Eylül itibarıyla SPK tarafından, fonların tasfiyesine karar verildi. Karar verildiği an biz başsavcılık olarak verilen soruşturma izinleri kapsamında bütün önleyici tedbirleri aldık. Özellikle şu an itibarıyla 85 şüpheli tutuklandı. 206 kişi hakkında işlem yapıldı. Ve birçok kişinin mal varlığı donduruldu.
Aynı şekilde mal kaçırmasının önlenmesi için de arkadaşlarımız gerekli tedbirleri aldırdı. Çünkü biliyorsunuz, mal kaçırma çok yoğun yapılabiliyor. Soruşturma aşamasında da gördük. Soruşturmadan iki gün sonra, isim vermeyeyim, bir şahıs, fonlardan tutuklu olan bir şahsın eşi, yurt dışına 40 milyon civarında bir havale transferi için talimat vermişti. Ama tabii bizim başsavcılığımızın, İstanbul Başsavcılığı'nın yazısı uyarınca bu talimat transferi önlendi. Burada Devlet Denetleme Kurumu da devreye girdi. Biliyorsunuz, özellikle burada kurumların ihmali var mı? İşte kurumlarımız çok saygın kurumlar. Bunların ihmali olup olmadığı konusunda Devlet Denetleme Kurumuna Cumhurbaşkanımız görev verdi. Onlar inceleyecek. Daha sonradan bir ihmal, kusur, kasıt ya da kötü niyet varsa kurumlarla ilgili de bir çalışma yapılacak. Ama şunu söylemek istiyorum ben. Burada özellikle fon soruşturması ile ilgili biz şunu gördük. Gerçekten iyi niyetle bir kısım vatandaşlarımızın dişinden tırnağından artırarak yatırdığı bir meşru yatırım var. Bunlar elbette normal. Ama bir de şunu gördük. Özellikle kapalı fonlar ya da açık fonlarda kısa sürede tamamen aldıkları tüyolar, içeriden aldıkları bilgiler, manipülatif hareketlerle kötü niyetle kısa sürede girip çıkılarak inanılmaz fahiş miktarda kazanılan paralar var. Yani biz şu an zaten bunlarla ilgili soruşturmayı başlattık.
Biz SPK ve İstanbul Borsası, aynı zamanda Merkezi Kayıt Kuruluşu var biliyorsunuz. Oradan gelen bütün listeler uyarınca Başsavcılığımız, İstanbul Başsavcılığı, bütün bu şahısların, işte manipülatif hareket yapan, kısa sürede fahiş ya da olağan dışı kazanç sağlayan kişilere karşı, bunlar tabii şirketler de var, normal kişiler de var, bunlarla ilgili tedbir kararları koydu. Mal varlıklarını dondurdu. Bunların bir kısmı tutuklandı, bir kısmı firari. Yurt dışına çıkış yasakları var. Devam eden bir süreç var. Bu tamamen bağımsız yargının gözetiminde. Ama burada şunu ben tekrar hatırlatmak istiyorum. Yani Türk piyasası, Türkiye fonları, İstanbul Borsası bizim göz bebeğimiz. Biz özellikle bunun altını çizmek istiyoruz. Burada yürüyen bir süreç var. Biz titizlikle yürütüyoruz.
Yatırımcılarımızın, iyi niyetli yatırımcılarımızın, hisselerimizin, şirketlerimizin özellikle bu süreçten etkilenmemesi lazım. Burada da özellikle Cumhurbaşkanımız en baştan beri sürece el koyduğu için Cevdet Yılmaz, biliyorsunuz, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı Başkanlığında bir Fon İstikrar Kurulu oluşturuldu. Özellikle bunlar kararlar alıyorlar. SPK bağımsız kurul, bir kısım kararları da aldı. Biz Başsavcılık olarak süreci takip ediyoruz ama biz Başsavcılık olarak sadece verilen izin kapsamında, yani SPK tarafından gönderilen listeler ve Borsa İstanbul ve Merkezi Kayıt Sistemi tarafından gönderilen listeler kapsamında işlem yapabiliyoruz. Yani sonuçta Başsavcılıkta teknik olarak veri yok. Bu rutin işlemler, günlük işlemler, borsa işlemleri, devam eden süreçler tamamen bağımsız kurullar tarafından devam eden süreçler.
PARA İADELERİNDE SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Tabii SPK özellikle bir kısım kararlar aldı. Kendi aldığı kararlara göre burada iyi niyetli yatırımcının 1 milyon TL'ye kadar olan paralarının iadesi konusuna karar verildi. Şimdi burada bir sistem kuruldu. Bunu anlatmak istiyorum ben. Özellikle bizim elimizde şu tespitler var. Az önce söylediğim gibi, SPK'dan ve Borsa İstanbul'dan gönderilen kayıtlara göre başsavcı arkadaşlarımız ve savcı arkadaşlarımız şunu tespit ettiler. Kısa sürede manipülatif hareketlerle inanılmaz ve mesela iki ayda girmiş, çok yüksek miktarlarda çıkış yapmış. Yani bir kâr çıkışı yapmış. Bunlarla ilgili bir çalışmamız var, listemiz var. Zaten bu kişiler tutuklandı, mal varlığına el koyduk. Buralarda özellikle kurulan kurulun kararları ve SPK'nın kararları uyarınca şahsi mallarına da el koyduk. Biliyorsunuz, bu işte portföy yöneticilerinin, fon yöneticilerinin bütün mal varlığına el koyduk. Bunlar, belirlenen ilkeler çerçevesinde TMSF'de de bir hesap iadesi açıldı. Özellikle iade etmek isteyen, gönüllülük esasına göre iade etmek isteyen kişilere karşı. Dün TMSF Başkanımızla görüştüm. Beş kişi bu hesaplara iade de bulunmuş. Bunların bütün mal varlıkları, hukuk çerçevesinde, hukuk ilkeleri çerçevesinde TMSF'ye devrediliyor. Daha sonra haksız kazanç sağlayan, fahiş kazanç sağlayan kişiler, elbette TMSF bunların iadesini yapacak. İadesini yaptıktan sonra da savcılığa gerekli yazıyı yazacak.
SPK Kanunu, yani Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesi var. Bu manipülasyon burada düzenleniyor. Sizin söylediğiniz şekilde, yani zararın iki katını karşılaması etkin pişmanlık sebebi. Ama yani bu soruşturmanın kapanması, dosyanın kapanması anlamına gelmiyor. Sadece kanunda düzenlenen bir indirim sebebi. Yani zararı giderenler hakkında bir işlem yapılmayacak algısı yanlış. Mutlaka onlarla ilgili işlem yapılacak. Ki şu an tutuklananlar var. Fahiş kazanıp da aynı şekilde yurt dışına çıkış yasağı ya da mal varlığı tedbiri uygulananlar var. Devam eden bir süreç var burada. Biz soruşturmaların devam edeceğini görüyoruz. Çünkü sofistike bir süreç bu. Teknik bir süreç. Kimin ne kadar kâr ve menfaat elde ettiğinin tespiti bir zaman alıyor, anladığım kadarıyla. Bizde listeler var. Özellikle SPK'nın ve MKK, yani İstanbul Borsası'nın alt birimi MKK'nın gönderdiği listeler var. Biz bu listeleri yaptık. Özellikle kısa sürede fahiş kazanan kişiler, tüzel kişiler, şirketler ve benzeri unsurlarla ilgili elimizde bilgiler var. Zaten adımları da attık. Ben buradan şunu söylemek istiyorum.
Sayın Cumhurbaşkanımızın da konuşmalarında çok açık ve net. Kesinlikle milletimizin cebine el uzatan, haksız kazanç sağlayan bu kişilerden biz hukuk çerçevesinde hakkımızı sonuna kadar arayacağız ve bu haksız kazançları da TMSF bünyesinde kurulan fona devredeceğiz. Yani buradan da biliyorsunuz, daha sonradan da SPK'nın ve işte kurulan kurulun, yüksek kurulun almış olduğu kararlar çerçevesinde de bir kısım yine yatırımcının zararı karşılanacak. Ama hukuk çerçevesinde mutlaka kaçırılan mallar, biliyorsunuz, basına da yansıyan olaylar oldu. Kısa sürede bir kısım para transferleri yapmışlar. Biz bunların getirilmesi için de İsviçre'ye gönderilen paraların getirilmesi için adli süreçleri başlattık. Şahsi mallarına el koyduk. Tedbir koyduk, tapuya tedbir koyduk. Hâlen de şu an araştırdığımız konular var. Biliyorsunuz, iki gün önce ya da dün basına yansıdı. Virman yoluyla lot transferleri var. Bunlarla ilgili de çalışma yaptık. Ben şunu vatandaşlarımıza kesinlikle söylüyorum. Hukuk çerçevesinde kesinlikle fahiş kazanan, yani kısa sürede fahiş kazanan, işte tüyo alıp işlere giren bu şekilde kişilerden sonuna kadar vatandaşlarımızın hakkını koruyacak şekilde paralarını tahsil etmek için elimizden geldiğince, üzerimize ne düşüyorsa yapacağız. Hatta ben şu tabiri kullanayım. Anadolu'da bizim bir söz var. Devletin bağından üzüm korusu çalan tilkiden devlet pekmez olarak o üzümü çıkartır diye bir laf var. Yani devlet bunun kesinlikle takipçisi. Biz de hukuk çerçevesinde bunların sonuna kadar sürecinin takipçisi olacağız.