NASA astronotu Don Pettit kısa süre önce Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) sosyal medya platformu X'te, “dokunaçları” olan garip, mor, yumurta biçimli bir nesnenin fotoğrafını paylaştı.
Her ne kadar ilk bakışta bunun bir tür uzaylı yaratık olduğunu düşünmek mümkün olsa da, aslında Pettit'in uzayda yetiştirdiği bir patatesten ibaret.
Her ne kadar bu renk yaygın olmasa da, patatesler özellikle yüksek antosiyanin içeriği nedeniyle mor olabiliyor.
Pettit, X'teki paylaşımında uzayda gıda yetiştirme merakı hakkında daha fazla ayrıntı verdi.
Euro-News haberine göre: “Spudnik-1, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda yörüngede dolaşan bir patates. Expedition 72 görevinde, mesai saatlerimin dışında yaptığım bir uğraş olan uzay bahçem için patates yetiştirdim. Bu, kanca tipi Velcro'dan küçük bir parça taşıyan ve improvize ettiğim yetiştirme lambalı teraryumumda sabitlenmiş, erken dönemde olgunlaşan mor bir patates” dedi Pettit.
“Patates, yenilebilir besin değerinin bitkinin toplam kütlesine (kökler dahil) oranı açısından en verimli bitkilerden biridir. Andy Weir'in hem kitabı hem filmi 'The Martian'da da vurguladığı gibi, patatesler gelecekteki uzay keşiflerinde önemli bir rol oynayacak. Ben de bu yüzden şimdiden işe koyulmanın iyi olacağını düşündüm” diye ekledi.
Pettit, ilki 2002'de olmak üzere gerçekleştirdiği dört uzay yolculuğunda, toplam 590 gün yörüngede geçirirken çok sayıda fotoğraf çekti.
Bu kareler arasında kuyruklu yıldızlar gibi C/2023 A3 ve C/2024 G3'ün yanı sıra, 2024 Ekim'inde gözlemlenenler de dahil uzaydan çekilmiş kutup ışığı görüntüleri yer alıyor.
Uzayda gıda üretiminde yükseliş
Özellikle Mars ve Ay'da uzayda gıda üretmeye yönelik teknolojilerin geliştirilmesi, son birkaç yılda birçok uzay ajansının öncelikli çalışma alanlarından biri haline geldi.
Bunlar arasında NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) gibi kurumlar bulunuyor.
Bu çalışmaların başlıca amacı, Mars'a ve Ay'a yönelik uzun süreli görevleri ve kalıcı yerleşimleri mümkün kılmak; zira ihtiyaç duyulan tüm gıdanın Dünya'dan gönderilmesi pratikte imkansız.
NASA, Veggie ve Gelişmiş Bitki Habitatı (APH) adlı uzay tarımı programlarıyla, marul ve diğer yapraklı yeşilliklerin yanı sıra biber de yetiştirmeyi başardı.
Öte yandan ESA, mikroorganizmalar ve kök hücrelerden gıda üretmenin yanı sıra laboratuvar ortamında yetiştirilen ürünleri de içeren biyorejeneratif sistemlere daha fazla odaklanıyor.
DLR ise hem uzay tarımı projelerini hem de Antarktika araştırmalarını ilerletmek için otomatik sera tekniklerine yoğunlaşıyor.
Temel teknolojiler arasında, bitkilerin toprak yerine besin açısından zengin suyla yetiştirildiği hidroponik sistemler ile maya ya da bakteri fermantasyonunu proteine dönüştüren biyoreaktörler bulunuyor.