"Milletim, demokrasinin ilkelerini, gerçeğin emirlerini ve bilimin öğretilerini öğrenecek."
Mustafa Kemal Atatürk
...
Türkiye'nin son yıllarda yaşadığı ekonomik zorluklar, eğitim sistemindeki değişimler, hukuk düzenindeki gelişmeler ve toplumsal yapıdaki evrimler, rastgele olaylar olarak değerlendirilemez.
Bu unsurlar, uzun vadeli bir sistem yaklaşımının parçaları olarak görülmelidir.
Bir ülke, 20-23 yıl gibi bir sürede her alanda benzer yönlerde sonuçlar üretirken, bu durum tesadüfi olmaktan öte, tutarlı bir stratejiyi işaret eder.
Bu bağlamda, yaşananlar bir yönetim tercihi olarak ele alınabilir.
Stratejik Hedef: Atatürk'ün Bilim Temelli Devlet Modelini Yeniden Şekillendirmek
Atatürk'ün vurguladığı bilim odaklı toplum yapısı, özgür bireylerin yetişmesini sağlar.
Özgür bireyler sorgulama yeteneği kazanır ve bu, otoriter yaklaşımlara meydan okuyabilir.
Bilim üreten bir Türkiye, bölgesel dengeleri etkileyebilir, teknoloji alanında bağımsızlaşabilir ve küresel pazarlarda güçlü bir konum edinebilir.
Ancak, son dönemde bilimsel akıl ve modernleşme modeli, toplumun bilinç düzeyinde belirli değişikliklere uğramıştır.
Bu süreç, emperyal çıkarlar ve iç dinamiklerle bağlantılı olarak ilerlemiştir.
Güncel verilere göre, 2026 Ocak itibarıyla enflasyon oranı Aralık 2025'te %30,9'a gerilemiş olsa da, hâlâ yüksek seviyededir.
Merkez Bankası, faiz oranlarını %37'ye indirerek ekonomiyi destekleme yönünde adımlar atmış, ancak enflasyon beklentileri %16 civarında tutulmaktadır.
Minimum ücret %27 artırılmış ve 28.075 TL'ye yükseltilmiştir.
Bu gelişmeler, ekonomik istikrarı sağlama çabalarını yansıtmaktadır, ancak antidepressant kullanımındaki rekor artış, ekonomik baskıların toplumsal etkisini göstermektedir.
İktidar ve Muhalefet Dinamikleri
Siyasi süreçte, iktidar ve muhalefet arasındaki etkileşim, sistemin işleyişini şekillendirmiştir.
Misal, 2023 seçimleri sonrası üçüncü dönem adaylık süreçleri, olağanüstü hal uygulamaları ve seçim mekanizmaları, toplumun beklentilerini etkilemiştir.
Bu unsurlar, umut düzeyini düşürerek pasifleşmeye yol açabilir.
Gösterge olarak:
- Ekonomi alanında kontrollü politikalar uygulanmıştır.
- Eğitim sistemi, belirli reformlarla dönüştürülmüştür.
- Hukuk mekanizmaları, merkezi yaklaşımlarla yönetilmektedir.
- Medya ve toplumsal örgütlenmeler, mevcut yapıya entegre edilmiştir.
- Dini kurumlar, ideolojik roller üstlenmiştir.
Bu tablo, toplumun düşünme ve örgütlenme kapasitesini etkileyen bir yaklaşımı yansıtmaktadır.
Atatürk'ün mirası, tarihsel olarak karşı-devrim baskılarıyla karşılaşmış ve bu, bilim dışı unsurların güçlenmesine zemin hazırlamıştır.
Rejim Değişiminin Gerçekleri
Parlamenter sistemden uzaklaşma, kuvvetler ayrılığındaki değişimler, laiklik ilkesinin yorumlanması, anayasal düzenlemeler ve liyakat yerine sadakat odaklı yaklaşımlar, devletin yapısını etkilemiştir.
Bu, ulus bilincinin yerine kimlik ve mezhep temelli yapıların ön plana çıkmasına neden olabilir, ki bu da birlik duygusunu zayıflatabilir.
Yönetim Teknikleri ve Ekonomik Gerçekler
Son 23 yılda tekrarlanan vaatler - enerji kaynakları keşfi, savunma sanayii gelişmeleri, konut projeleri gibi - toplumun motivasyonunu koruma amacıyla kullanılmıştır.
Bu, gerçekleri yönetme stratejisi olarak görülebilir.
Misal, "hayat pahalılığını çözeceğiz" gibi ifadeler, mevcut durumun kabulü olarak yorumlanabilir.
Fakirlik seviyesi, sorgulama ve örgütlenme kapasitesini sınırlayabilir.
2026'da Türkiye, enflasyonun düşüş eğiliminde olduğu bir dönemde olsa da, gençlerin umutsuzluğu ve işsizlik oranları devam eden sorunlardır.
Teknolojik gelişmeler ve yapay zeka gibi alanlarda dünya fırsatlar sunarken, Türkiye'nin hazırlığı tartışmalıdır.
Toplam Resim: Kontrollü Bir Dönüşüm
Ekonomi, eğitim, devlet yapısı ve toplumsal düzen, bilinçli tercihlerle şekillenmiştir.
Bu, Atatürk devrimlerinin temelini oluşturan laik, bilim odaklı cumhuriyeti etkilemiş ve çöküş yerine dönüşüm olarak değerlendirilebilir.
Ancak, devlet adamlığı vizyonu, kapsayıcı liderlik ve somut çözümler gerektirir.
Türkiye, 1776 Amerikan Devrimi, 1789 Fransız Devrimi ve 1923 Türk Devrimi gibi medeni atılımlarla bu sarmaldan çıkabilir.
"Yolsuzluk, Yasaklar, Yoksulluk" üçlüsüne "Yalancılık" eklenerek dört sorunlu alan oluşmuş, post-truth bir ortam yaratmıştır.
2026'da seçmen, net vizyon ve samimi duruş beklemektedir.
Sorun, sistemin nasıl yönetildiği ve hangi hedeflerle ilerlediğidir.
Demokrasi, değişimle güçlenir.
Türkiye, kendi yolunu çizecek potansiyele sahiptir.
Ezcümle:
“Geçmişten adam hisse kaparmış... Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?!
‘Tarih’i ‘tekerrür’ diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?!”
Mehmet Akif Ersoy
Cüneyt Şaşmaz