ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı bir paylaşımda "Ay, bizim" ifadesini kullanarak uluslararası uzay hukukunun temel taşı olan 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması'nı (Outer Space Treaty) hedef alan tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
UZAY ANLAŞMASINI TAKMADI
Birleşmiş Milletler çatısı altında imzalanan ve ABD'nin de tarafı olduğu 1967 Dış Uzay Antlaşması'nın 2. Maddesi, Ay ve diğer gök cisimlerinin "ülke egemenliğine, kullanıma veya işgaline tabi tutulamayacağını" net bir dille belirtiyor. Antlaşma, uzayı "bütün insanlığın ortak malı" olarak tanımlarken, herhangi bir ülkenin mülkiyet iddiasını yasal olarak engelliyor. Trump'ın "mülkiyet" vurgusu, bu maddeyi fiilen sorgulayan veya yorumunu değiştirmeye çalışan bir retorik olarak okunuyor.
TRUMP'IN AMACI NE?
ABD, 2020'de imzalanmaya başlanan Artemis Anlaşmaları ile Ay'a kalıcı varlık ve kaynak kullanımı için çok taraflı bir çerçeve çizmeye çalışıyor. Bu anlaşmalar, Antlaşma'nın 2. Maddesi'ne atıfta bulunarak "ülke egemenliği" değil, ancak "kaynak çıkarma ve kullanım" haklarına odaklanıyor. Trump'ın son ifadesi; NASA'nın Artemis programıyla Ay'a astronot gönderme hedefleri, SpaceX ve Blue Origin gibi özel şirketlerin Starship ve Blue Moon araçlarıyla geliştirdikleri iniş kapasiteleri ile Ay hedefini gözler önüne serdi.