Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC), artan su stresi, bununla bağlantılı riskler ve çözümleri ele almak amacıyla "Özel Su Etkinliği" düzenledi.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Antalya'nın ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen etkinlikte, IICEC COP31 Özel Su Raporu'nun tanıtım sunumu yapıldı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı ve IICEC Onursal Başkanı Dr. Fatih Birol'un açılış bölümünde konuşma yaptığı etkinlikte düzenlenen panelde, su güvenliği ve sürdürülebilirliği konuları, kaynak verimliliği, teknolojik çözümler, yatırımlar ve elektrifikasyonla bağlantılar çerçevesinde değerlendirildi.
Sabancı Holding Üst Yöneticisi (CEO) Kıvanç Zaimler'in moderatörlüğünde gerçekleşen panele, Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, SOCAR Türkiye CEO'su ve SOCAR Başkanı Danışmanı Elchin Ibadov ile Hitachi Energy Türkiye Genel Müdürü Yasemin Öztekin konuşmacı olarak yer aldı.
- "Somut sonuçlara ihtiyaç var"
Açıklamada etkinlikteki konuşmasına yer verilen Birol, IICEC'nin hazırladığı su raporunu son derece önemli bulduğunu, raporun sonuçlarının 23 Aralık’ta İstanbul'da açıklancağını belirtti.
Son yıllarda iklim değişikliği konusuna G7, G20 gibi uluslararası zirvelerde iki-üç yıl öncesine kıyasla daha yer verildiğine değinen Birol, şunları kaydetti:
"Antalya'da yaklaşık 100 devlet ve hükümet liderinin katılımından söz ediyoruz. Bu, özellikle mevcut jeopolitik koşullar dikkate alındığında çok önemli ve olumlu bir gelişme. Ancak yüksek düzeyli katılımın yanında somut sonuçlara da ihtiyacımız var. Türkiye ve Avustralya'ya elektrifikasyonun COP31'in ana çıktısı olması yönünde öneride bulundum. Bugün elektriğin toplam enerji tüketimindeki payı yaklaşık yüzde 23 seviyesinde. Önerimiz, bu payın 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltilmesi. Dünya genelinde çok sayıda hükümetle yaptığım görüşmelerde bu hedef etrafında giderek güçlenen bir yakınlaşma görüyorum. COP31 sonunda 100'den fazla hükümetin bu yönde bir taahhüde imza atmasını ümit ediyorum. Türkiye ve Avustralya da bu hedef doğrultusunda yoğun bir çalışma yürütüyor."
Sabancı Holding CEO'su Zaimler de suyun ve Türkiye'de giderek artan su stresinin, sanayi, enerji sektörü ve tüm sektörler için taşıdığı kritik önem taşıdığını vurguladı.
Tüm sektörlerde artan su stresine karşı etkili ve verimli çözümlerin yaygınlaşmasının ve bu alanlarda farkındalığın özellikle önem taşıdığının altını çizen Zaimler, IICEC'nin enerji sektöründe yayımladığı öncü ve analitik raporlarıyla stratejilerin ve yönelimlerin belirlenmesine güçlü katkı yaptığını, su konusundaki öncü ve özel çalışmasının da Türkiye'nin daha güvenli ve sürdürülebilir su geleceği için yol gösterici nitelik taşıyacağını ifade etti.
- "Tatlı su tüketimi 20 yılda bir buçuk kat arttı"
Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Erdem de Türkiye'nin yıllık ortalama 450 milyar metreküp brüt tatlı su bütçesinin yaklaşık yarısının buharlaşma nedeniyle eksildiğini, kalan kısmın yarısının ise teknik ve ekonomik olarak kullanılabilir net potansiyel olduğunu aktardı.
Erdem, tatlı su tüketiminin 20 yılda bir buçuk kat artış göstererek 60 milyar metreküpün üzerine geldiğini ve kısıtlı su kaynakları üzerindeki baskının iklim değişikliği nedeniyle arttığını da kaydetti.
Elchin Ibadov ise Hitit İmparatorluğu'nun yaşadığı kuraklık dönemini örnek göstererek, su krizlerinin toplumlar ve ekonomiler üzerindeki belirleyici etkilerine dikkati çekti.
Sanayide su ayak izinin ölçülmesi, suyun yeniden kullanılması ve su yönetiminin, tesislerin ötesinde havza ölçeğinde ele alınması gerektiğini belirten Ibadov, rüzgar enerjisi, deniz suyu arıtma, veri merkezleri ve kimya sanayisini bir araya getiren "mavi enerji kombine çevrimi" yaklaşımını katılımcılara anlattı.
Yasemin Öztekin, su kıtlığının yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve altyapı dayanıklılığını etkileyen kritik bir mesele olduğunu vurguladı.
Elektrifikasyonun hızlanmasıyla su ve elektrik sistemleri arasındaki karşılıklı bağımlılığın daha da artacağını aktaran Öztekin, söz konusu iki kritik sistemin entegre biçimde planlanmasının, dijitalleşme ve akıllı altyapılarla kaynakların daha verimli kullanılmasının önemli olduğunu kaydetti.
Özel Su Raporu'nun tanıtım sunumunu gerçekleştiren IICEC Direktörü Bora Şekip Güray ise Türkiye'nin halihazırda su stresi altında olduğunun, bazı havzalarda su kıtlığı yaşandığının, artan su stresi ve kıtlığının büyüyen riskler ve etkileri bakımından Türkiye için alarm verici ve çok stratejik bir konu olduğunu belirtti.
Sabancı Üniversitesi IICEC Koordinatörü Mehmet Doğan Üçok da COP31'in bir uygulama zirvesi olarak tanımlandığını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"IICEC COP31 Özel Su Raporu ile mevcut durumu ve ileriye dönük gidişatı Türkiye'nin kendi verileriyle ve uygulanabilir politika seçenekleriyle ortaya koyuyor, bu konuyu Antalya'da dünyanın gündemine taşıyoruz. Panelde iş dünyasının üst düzey temsilcilerinin paylaştığı çözüm önerileri de bu alanda somut adımlar atılabileceğini gösterdi."