Prof.Dr.İ.Hamit Hancı
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), Uluslararası Ulusötesi Organize Suçlara Karşı Mücadele Günü için yeni bir tema belirledi.
15 Kasım Organize Suçlara Karşı Mücadele Günü, Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen bir gün. Tam ismi, Uluslararası/Ululsötesi Organize Suçun Tüm Biçimleriyle Mücadele ve Önleme Günü (International Day for the Prevention of and Fight against All Forms of Transnational Organized Crime) olarak anılmakta.
Mart 2024'te BM Genel Kurulu tarafından resmi olarak kabul edilen bu özel günün amacı, Sınır aşan organize suçların (insan kaçakçılığı, uyuşturucu ve silah ticareti, siber dolandırıcılık ve kara para aklama gibi) küresel güvenliğe ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik oluşturduğu tehditlere karşı farkındalık yaratmak.
Yasal dayanağını BM Sınıraşan Örgütlü Suçlarla Mücadele Sözleşmesi'nin (Palermo Konvansiyonu) 15 Kasım 2000 tarihinde kabul edilmesinden almakta.
2026 teması ,”PARAYI TAKİP ET. ORGANİZE DOLANDIRICILIĞI DURDUR” ( Follow the money. Stop organized fraud)
UNODC ye göre, Organize dolandırıcılık, günümüzde en acil ve hızla gelişen ulusötesi organize suç türlerinden biri. Her yıl, dolandırıcılar çevrimiçi dolandırıcılıklar, sahte yatırımlar ve diğer planlarla dünya çapında insanlardan ve işletmelerden milyarlarca dolar çalıyor . Bu yasadışı kârlar büyüdükçe, arkasındaki organize suç gruplarının gücü de artıyor.
Bu özel günde, organize suç örgütlerine karşı mücadele ederken hayatını kaybeden tüm kolluk kuvvetleri, yargı personeli ve kurbanlar saygıyla anılıyor.
INTERPOL tarafından yayımlanan dolandırıcılıkla ilgili bildirimlerin sayısı 2024'ten bu yana %54 artmış durumda ; bu da sorunun küresel ölçek ve kapsamını göstermekte.
Siber dolandırıcılık mağdurları tahminen 2025'te Amerika Birleşik Devletleri'nde 21 milyar dolar, Doğu Asya, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Yeni Zelanda'da 88,3 milyar ile 114,1 milyar arasında dolandırıldı; Avrupa Birliği'ndeki ödeme dolandırıcılığı mağdurları ise 2024'te 4,2 milyar EUR kaybetti.
Organize dolandırıcılık operasyonları çevrimiçi dolandırıcılıkların çok ötesine geçmekte. Suç ağları kara para aklamayı kolaylaştırıyor, kötü amaçlı yazılım geliştiriyor ve yayımlıyor, yapay zekayı derin sahte ve ses klonlama için silah haline getiriyor ve siber suç yeteneklerini hizmet olarak satıyor.
Bazı suç grupları yalnızca dolandırıcılık yapmak için varken, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı gibi suçlara karışan diğerleri giderek daha fazla dolandırıcılığa yöneliyor; çünkü şaşırtıcı kâr potansiyelinin büyüsüne kapılıyorlar.
Organize dolandırıcılıkla mağdurlar birikimlerini, geçim kaynaklarını ve finansal güvenliklerini kaybediyorlar.
Özellikle Güneydoğu Asya genelinde, son beş yılda çevrimiçi dolandırıcılık merkezleri hızla büyümekte. Birçok kişi sahte iş vaatleriyle işe alınıyor, ancak kendilerini zorlama, borç, gözetim, şiddet ve korku koşullarında hapsolmuş buluyor.
Örgütlü dolandırıcılığın ,yasadışı gelirleri üretmek, taşımak, gizlemek ve yeniden yatırmak yeteneği, suç ağlarının operasyonlarını sürdürmesini, sınırları aşmasını ve diğer suç türlerine çeşitlilik yapmasını sağlıyor.
Kolluk kuvvetlerinin artan çabalarına rağmen, dolandırıcılık operasyonları faaliyet göstermeye devam ediyor ve çoğu zaman yetkililer tarafından tespit edilmemek için sadece yer değiştiriyor. Bu nedenle tek başına bireysel operasyonları hedeflemek yeterli değil. Parayı takip ederek, devletler daha büyük suç ağlarını ortaya çıkarmaya, dolandırıcılıktan kâr edenleri tespit etmeye ve onları ayakta tutan finansal sistemleri bozmaya yardımcı olabilir.
UNODC ye göre, Organize dolandırıcılıkla etkili bir mücadele için ülkeler yasadışı finansal akışları takip etmek, finansal soruşturmaları güçlendirmek, üst düzey suçluları yargılamak ve suç varlıklarını geri almak için birlikte çalışmalılar.
Hükümetler, özel sektör ve sivil toplumla birlikte çalışan UNODC, ülkeleri mevzuatı güçlendirmede, sınır ötesi iş birliğini geliştirmede, mağdurları korumada ve kolluk kuvvetlerini suç ağlarını araştırmak ve ortadan kaldırmak için gerekli araçlar, teknolojiler ve becerilerle donatmakta destekliyor. Bu, finansal soruşturmaların teşvik edilmesini, bilgi paylaşımını kolaylaştırmayı ve kamu-özel ortaklıklarını güçlendirmeyi içeriyor.
Ayrıca, UNODC dolandırıcılıkla mücadele eden iki uluslararası belgenin sekreterliği olarak görev yapmakta.
BM Transnational Organize Suçlara Karşı Sözleşmesi (UNTOC), organize suç grubu tarafından işlenen ve ulusötesi olan her ciddi suçu, dolandırıcılık da dahil olmak üzere, suç saymakta.
Aralık 2024'te kabul edilen Birleşmiş Milletler Siber Suçlara Karşı Sözleşmesi, uluslararası iş birliği ve elektronik kanıt paylaşımı için önemli bir çerçeve sağlıyor; bu da çevrimiçi dolandırıcılık dahil siber suç soruşturmalarını destekliyor.
Dünya Ulusötesi Organize Suçlara Karşı Mücadele Günü'nde UNODC, organize dolandırıcılığı önlemek ve mücadele etmek için kolektif eylem çağrısında bulunuyor.
Adli Bilimler ve Kriminalistik alanında büyük atılım yapmış olan ülkemizin hep söylediğimiz iki zayıf alanı var.
Her ne kadar inanılmaz ekip ve ekipman yatırımı yapsa da milli yazılımları olmaması yada yetersizliği nedeniyle bilişim/siber alan;
Ve ne yazık ki parayı takip edecek, kara paranın aklanmasının önleyecek adli muhasebe alanı.
Bu iki alanın ivedilikle güçlendirilmesi gerekiyor.
Yıllardır söylediğimiz bir söz var
"PARAYI TAKİP EDEN SUÇU BULUR"
İngilizce ifadesiyle "Follow the Money”*
*“Parayı takip et” ifadesi, bir kişi, kuruluş veya olayın ardındaki gizli niyetleri, yolsuzluğu veya yasadışı faaliyetleri ortaya çıkarmak amacıyla basın ya da kolluk kuvvetleri kullanılan bir araştırma terimi ve kavramıdır.