Prof.Dr.İ.Hamit Hancı
UNODC Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi yeni bir yazı kaleme aldı.
Yazıya göre;
Her ülkenin kendi yasaları, kendi ceza adalet sistemi ve kendi yargı yetkisi vardır.
Ulus ötesi organize suç ve terör ağları; bu tutarsızlıkları kullanarak, hukuk sistemlerindeki boşluklardan, zayıf düzenlemelerden ve zayıf sınır kontrollerinden faydalanarak ülkeler arasında uyuşturucu, silah, sahte ilaç ve hatta insan ticareti yapmakta. Dünyanın bir diğer ucundan siber suçlar işlemekte ve bunlar sonucunda , asla baskıya uğramayacaklarından emin olmakta. Tüm bu suçlar ve yolsuzluktan elde edilen yasa dışı gelirleri aklayarak kökenlerini gizlemekte ve kârlarına kar katmakta.
Ulusal egemenlik, yasalar veya sınırlara saldırılar, uluslararası işbirliğini zorunlu kılmakta. Bu ulus ötesi organize suçun durdurulması için vazgeçilmez bir durum. Koordineli küresel önlem olmazsa , ülkenize daha fazla yasadışı mal akabilmekte, yasadışı gelirler – eğitim, sağlık veya kamu hizmetlerine harcanabilecek fonlar – dışarı akabilmekte. Ve bunlar halk sağlığı, güvenliği ve ulusal güvenlik için daha büyük riskler oluşturmakta.
Bu nedenle Birleşmiş Milletler her 5 yılda bir Suç Kongresi düzenliyor.
Birleşmiş Milletler Suç Önleme ve Ceza Adaleti Kongresi, suç önleme ve ceza adaleti alanında dünyanın en büyük ve en çeşitli politika yapıcıları, uygulayıcıları, akademi, hükümetler arası kuruluşlar ve sivil toplumun bir araya geldiği bir toplantı. Kongreler, 1955'ten bu yana dünyanın farklı bölgelerinde her beş yılda bir düzenlenmekte ve çok çeşitli konuları ele almakta. Suç önleme ve ceza adaleti alanında önemli etki yaratmakta, ulusal ve uluslararası politika ile mesleki uygulamaları etkilemekte.
BM Suç Önleme ve Ceza Adaleti Komisyonu (The Commission on Crime Prevention and Criminal Justice / CCPCJ), Birleşmiş Milletler Suç Kongreleri'nin hazırlık organı.
Suç Önleme ve Ceza Adaleti Komisyonu (CCPCJ), BM Genel Kurul (GA) 46/152 kararının talebi üzerine, Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) 1992/1 sayılı kararıyla fonksiyonel komisyonlarından biri olarak kurulmuş.
Komisyon, Birleşmiş Milletler'in suç önleme ve ceza adaleti alanında başlıca politika yapı organı olarak görev yapmakta. Ulusal ve ulus ötesi suçlarla mücadele için uluslararası eylemin iyileştirilmesini ve ceza adalet yönetim sistemlerinin etkinliği ve adaletini içermekte. CCPCJ Üye Devletlere, ulusal ve uluslararası stratejiler geliştirmek ve suçla mücadelede öncelikleri belirlemek amacıyla uzmanlık, deneyim ve bilgi alışverişi için bir forum sunmakta.
CCPCJ yıllık düzenli oturumlar ve oturumlar arası toplantılar düzenlemekte.
2006 yılında BM Genel Kurulu GA, CCPCJ'nin yetkilerini genişleterek Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi'nin (UNODC) yönetim organı olarak işlev görmesini sağlayacak 61/252 kararını kabul etti.
Suç Kongresi (Suç Komisyonu), Devletlerin ulusal veya ulus ötesi suçlara karşı yanıtları iyileştirmek için iş birliği yaptığı ana araçlardan biri. Her beş yılda bir toplanan Kongre, bu yıl 26 Eylül - 1 Ekim 2026 tarihleri arasında Birleşik Arap Emirlikleri'nin Abu Dabi kentinde yapılacak.
İlk olarak 1955 de Cenevre'de toplanan kongre, Suç Önleme ve Ceza Adaleti Komisyonu ya da kısaca , 'Suç Komisyonu' olarak da bilinmekte. BM'nin suç önleme ve ceza adaleti konularını ele alan başlıca politika yapım organı.
Suç Komisyonu aracılığıyla, Üye Devletler ulusal ve ulus ötesi suçlarla mücadele etmek ve adil ve verimli ceza adalet sistemleri oluşturmak için küresel stratejiler geliştirebilmekte.
Yüzlerce üye devlet, uzman ve uygulayıcı, "Suç önleme, ceza adaleti ve hukukun üstünlüğünü hızlandırmak: İnsanları ve gezegeni korumak ve dijital çağda 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'ne ulaşmak" teması altında buluşacak.
1955'teki ilk Suç Kongresi sırasında Üye Devletler Nelson Mandela Kuralları'nı (veya BM Tutukluların Isahı için Standart Asgari Kuralları) kabul etti. Bu kurallar, minimum cezaevi koşullarını belirlemekte, rehberlik sağlamakta ve cezaevi personeline güvenlik, emniyet ve insan onurunu nasıl koruyacakları konusunda net ölçütler belirlemekte.
Tutukluların Islahı İçin Asgari Standart Kurallar, 1955’te Cenevre’de toplanan Suçların Önlenmesi ve Suçluların Islahı üzerine Birinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiş ve Ekonomik ve Sosyal Konsey tarafından 31 Temmuz 1957 tarihli ve 663 C (XXIV) sayılı ile 13 Mayıs 1977 tarihli ve 2076 (LXII) sayılı Kararlarıyla onaylanmıştır.
Ekonomik ve Sosyal Konsey 2015/20 sayılı kararıyla, söz konusu kuralların revize edilerek Genel Kurul tarafından kabul edilmesini önermiştir. Kuralların revize edilmiş son hali, 17 Aralık 2015 tarihli ve 70/175 sayılı Genel Kurul kararıyla Nelson Mandela Kuralları adını almıştır. “Nelson Mandela (1918 -2013), Güney Afrika'da uygulanan ırk ayrımcı Apartheid rejimine karşı mücadelenin lideri ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ilk siyahi devlet başkanı. Mandela, hayatını ırkçılıkla mücadeleye, insan haklarına, eşitliğe ve barışa adamış küresel bir özgürlük sembolü)
Önceki kongreler ayrıca, Devletlerin suç ve yolsuzlukla mücadele etmek için birlikte alabileceği önlemlerin bir taslağı sunan BM Ulus ötesi Organize Suçla Mücadele Sözleşmesi (UNTOC), BM Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi (UNCAC) ve BM Siber Suçu Karşıt Sözleşmesi'nin temelini oluşturmuştur.
UNTOC kapsamında, 195 taraf devlet arasında devlet iş birliği, iade taleplerinden ortak soruşturmalara, karşılıklı hukuki yardıma ve daha fazlasına kadar çeşitli şekillerde görülebilir. Diğer ülkeler ise UNTOC kapsamında Ortak Soruşturma Ekipleri kurarak insan ticareti davalarının çözülmesine yardımcı olur. Yüzlerce ülke, UNTOC ile uyumlu olacak şekilde yasaları değiştirmiş veya çıkarmıştır.
UNCAC ise, halktan çalanların yurt dışında sığınak bulmamasını ve adaletin gittikleri her yerde onları takip etmesini sağlamaya yardımcı olur. İade, karşılıklı hukuki yardım ve ortak soruşturmalar yoluyla kolluk kuvvetleri varlıkları takip edebilir, kanıt paylaşabilir ve sınır ötesi kovuşturmaları koordine edebilir.
Yakın zamanda kabul edilen BM Siber Suçlar Karşıt Sözleşmesi, yürürlüğe girdiğinde, üye devletlerin dijital kanıt paylaşımı konusunda iş birliği yapmasına yardımcı olacaktır. Bu, modern ulus ötesi suçların büyük bir kısmının soruşturulması ve yargılanması için kritik öneme sahiptir. Sözleşme kapsamında, taraf devletler siber suçlara karşı acil ihtiyaç duyulan iş birliğini kolaylaştırmak için 7/24 bir ağa erişime sahip olacaktır.
Bu yılki Suç Kongresi'nde, devletler yeni ve gelişen organize suç ve terörizm biçimleriyle nasıl ele alınacaklarını tartışacak; yenilikçi ve kanıta dayalı suç önleme stratejilerini ilerletmek; teknik ve maddi yardım dahil olmak üzere iş birliği ve ortaklıkları artırmak; ve insan odaklı, kapsayıcı ve duyarlı ceza adalet sistemlerini teşvik etmek amacı güdecektir.
Kongre, “Suç konusunda uluslararası iş birliği, siz, aileniz ve topluluğunuz için daha güçlü güvenlik, daha iyi sağlık ve güçlendirilmiş adalet anlamına gelmekte” demekte.