1876'da kurulan ve Özbekistan'ın en eski müzesi olarak kabul edilen Özbekistan Devlet Tarih Müzesi'nde sergileme alanları, ziyaretçi deneyimi ve dijital altyapı baştan sona yenilendi.
Yaklaşık 250 bin esere ev sahipliği yapan müzede dijital anlatım sistemleri, multimedya uygulamaları, interaktif deneyim alanları ve çağdaş sergileme teknikleri kullanılarak ülkenin tarihini kronolojik bir kurgu içinde ziyaretçilere aktaran yeni bir müzecilik anlayışı benimsendi.
150 yıllık müzede kapsamlı dönüşüm
UNESCO Dünya Mirası Komitesi'nin 27 Temmuz 2026 tarihli kararıyla Taşkent'teki modernist mimari örneklerini Dünya Mirası Listesi'ne dahil etmesinin ardından Özbekistan Devlet Tarih Müzesi de bu miras alanının dikkati çeken yapılarından biri olarak uluslararası tescil kazandı.
150 yıllık geçmişe sahip müzede yürütülen proje kapsamında yalnızca sergi salonları değil, ziyaretçi dolaşım kurgusu, dijital içerikler ve eğitim alanları da yeniden tasarlandı.
Projede tarihsel eserlerin dijital teknolojilerle desteklenmesi amaçlanırken teknolojinin eserlerin önüne geçmemesi için içerik odaklı bir sergileme anlayışı benimsendi. Böylece ziyaretçilerin farklı dönemlere ait eserlerle etkileşim kurabileceği yeni nesil bir müze deneyimi oluşturuldu.
"Ziyaretçinin tarihi daha güçlü hissedebileceği bir anlatım dili oluşturduk"
Outdoor Factory Yönetim Kurulu Başkanı Toygar Yedigöz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kültürel mirasın yalnızca korunmasının değil, gelecek kuşaklara doğru yöntemlerle aktarılmasının da önem taşıdığını belirtti.
Yedigöz, müzenin dönüşüm sürecinde tarih ile teknolojiyi dengeli biçimde buluşturmayı hedeflediklerini dile getirerek şunları söyledi:
"Yaklaşık 150 yıllık geçmişe sahip Özbekistan Devlet Tarih Müzesi'nde hedefimiz, bu köklü mirası çağdaş müzecilik anlayışıyla yeniden yorumlamaktı. Dijital teknolojileri tarihin önüne koymak yerine, ziyaretçinin tarihi daha güçlü hissedebileceği bir anlatım dili oluşturduk. Türkiye'de geliştirdiğimiz deneyim tasarımı yaklaşımının uluslararası ölçekte karşılık bulmasından memnuniyet duyuyoruz."
Özbekistan Devlet Tarih Müzesi Direktörü Cennet İsmailova da Outdoor Factory'e teşekkür mektubu göndererek, yürütülen çalışmalar sayesinde müzenin çağdaş müzecilik standartlarına ulaştığını belirtti.
İsmailova, dijital teknolojiler ve interaktif uygulamalarla müzenin yalnızca eserlerin sergilendiği bir mekan olmaktan çıkarak kültür ve eğitim merkezi niteliği kazandığını vurguladı.
Türk şirketleri kültürel miras projelerinde daha görünür hale geliyor
Son yıllarda Türk şirketleri, dijital müzecilik, deneyim tasarımı ve kültürel miras projelerinde yurt dışında daha fazla görev almaya başladı.
Outdoor Factory, Orta Asya başta olmak üzere Avrupa ve farklı coğrafyalarda müze tasarımı, deneyim merkezleri ve kültürel miras projeleri yürütüyor. Şirket, anahtar teslim müze tasarımı, dijital sergileme sistemleri ve ziyaretçi deneyimi odaklı projeler geliştirerek faaliyetlerinin önemli bölümünü uluslararası projelerden elde ediyor.
Kültürel miras yapılarının dijital teknolojilerle desteklenerek yeniden işlevlendirilmesi, son yıllarda dünya müzeciliğinde öne çıkan uygulamalar arasında yer alıyor. Bu yaklaşım, tarihi eserlerin korunmasının yanı sıra ziyaretçilerin müzelerle daha etkileşimli bir deneyim yaşamasını amaçlıyor.