Zirvenin en kritik ayağını oluşturan Erdoğan-Trump görüşmesi öncesinde, New York Times (NYT) gazetesi Ankara-Washington hattını hareketlendiren çarpıcı bir iddiayı manşete taşıdı.
Dört üst düzey ABD yönetimi yetkilisine dayandırılan habere göre Başkan Donald Trump, Türkiye'nin savunma sanayisinde yıllardır kördüğüme dönen F-35 savaş uçağı programına yeniden kabul edilmesine oldukça sıcak bakıyor. Eğer bu iddia gerçekleşirse, iki ülke arasındaki askeri ve diplomatik ilişkilerde son yılların en büyük kırılma noktası yaşanabilir.
LİDERLER ARASINDA F-35 İÇİN MEKTUP TRAFİĞİ BAŞLAYABİLİR
Ankara’daki zirvede masaya gelecek olan kritik iddiaya dair Washington kaynaklarından şu bilgiler sızdı:
ABD Başkanı Donald Trump'ın, Ankara'da gerçekleştireceği yüz yüze görüşmede Türkiye’nin F-35 programına geri dönüş yolunu açacak nitelikte tarihi bir mesaj vermeye hazırlandığı belirtiliyor.
Görüşmenin seyrine göre iki lider arasında F-35 programına katılım sürecini resmi olarak başlatacak karşılıklı mektup alışverişlerinin bile yapılabileceği öne sürüldü.
Her ne kadar Trump bu adıma yeşil ışık yaksa da ABD yönetimindeki bazı yetkililer, Kongre'nin getirdiği katı yasal kısıtlamaların ve engellerin nasıl aşılacağı konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşıyor. Beyaz Saray ise konuya dair sessizliğini koruyor.
KRİZİN PERDE ARKASI: S-400 VE CAATSA ENGELİ
İki ülke arasında yıllardır çözülemeyen F-35 krizinin geçmişi ve mevcut durumu şu şekilde:
Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması ilişkilerde ipleri koparmıştı. ABD, bu sistemlerin F-35 teknolojisi için güvenlik riski oluşturduğunu savunarak Türkiye'yi programdan çıkarmış ve CAATSA yaptırımlarını uygulamıştı.
ABD Kongresi, Türkiye S-400 sistemlerine sahip olduğu müddetçe F-35 savaş uçaklarının teslimatını ve satışını tamamen yasaklayan yasal bir düzenlemeyi yürürlüğe koymuştu.
İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEMİN İLK SİNYALİ GEÇEN AY VERİLMİŞTİ
Bu dev kulis iddiası, aslında son dönemde perde arkasından yürütülen normalleşme adımlarının bir tesadüf olmadığını gösteriyor:
Trump yönetimi, geçtiğimiz ay Türkiye’ye değeri 700 milyon doların üzerinde olan onlarca savaş uçağı motorunun satılması yönündeki niyetini resmi bir bildirimle Kongre’ye iletmişti.
Savaş uçağı motoru hamlesinin ardından F-35 programına tamamen geri dönüş iddiasının da gerçeğe dönüşmesi, iki müttefik arasındaki savunma iş birliğinde son yılların en büyük zaferi olarak kayıtlara geçecek