ABD Başkanı Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala İsrail basını tarafından dikkat çeken bir haber servis edildi. Haberde anlaşma, ateşkes ya da geniş çaplı askeri tırmanış gibi kritik senaryoların masada olduğuna ve önümüzdeki saatlerin savaşın seyrini belirleyeceğine dikkat çekildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına saatler kala, İsrail basını önümüzdeki sürecin savaşın seyri açısından belirleyici olacağına dikkat çekiyor.
"YOK EDERİZ" TEHDİDİ
Trump, Tahran’a salı gününün sonuna kadar anlaşmaya varması için süre tanıdı, aksi durumda “İran medeniyetini yok etmekle” tehdit etti. Sürenin dolmasına kısa süre kala İsrail medyasında askeri tırmanış ihtimali ciddi şekilde gündeme taşınıyor. İsrail’in Kanal 12 televizyonu, adı açıklanmayan bir kaynağın “Önümüzdeki 24 saat savaşta çok önemli" dediğini aktardı. Kaynak, kararın İran’daki siyasi liderliğe bırakılması halinde ateşkesin daha erken sağlanabileceğini savunurken, ülkedeki kontrol mekanizmalarına ilişkin belirsizliklerin süreci zorlaştırdığına işaret etti.
TRUMP'IN ÜZERİNDE CİDDİ BİR BASKI VAR
Trump yönetimi ise hem ABD içindeki siyasi eleştiriler hem de savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle artan baskıyla karşı karşıya bulunuyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan petrol ve doğalgaz tankerlerinin geçişine getirdiği kısıtlamalar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmayı artırıyor. Enerji tesislerine yönelik karşılıklı saldırı ihtimali ve İran’ın Körfez ülkelerindeki benzer tesisleri hedef alma olasılığı yatırımcı endişelerini büyütürken petrol ve doğalgaz fiyatlarını yukarı çekiyor.
ANLAŞMANIN ANAHTARI WASHINGTON’UN TAVİZLERİ OLABİLİR
İsrail gazetesi Israel Hayom, Washington’un önemli tavizler vermesi halinde ABD ile İran arasında anlaşma sağlanabileceğini yazıyor. Haberde, İsrail’in müzakerelere doğrudan katılmadığı ancak süreci yakından izlediği vurgulanıyor. İsrail siyasi liderliği içinde, olası bir anlaşmanın İran yönetimine toparlanma fırsatı verebileceği yönünde kaygılar bulunuyor.
Gazete, İsrail’in savaşın başından bu yana üç ana hedef belirlediğini aktarıyor:
- İran’da rejim değişikliği için koşullar oluşturmak
- İran’ın nükleer programına ağır hasar vermek
- Füze sistemlerini zayıflatmak
Washington’daki nihai kararın Beyaz Saray’da şekilleneceği belirtilirken, İsrail’in İran’ın askeri ve ekonomik kapasitesini zayıflatmaya yönelik saldırıları sürdürme eğiliminde olduğu ifade ediliyor.
KRİTİK SENARYOLAR MASADA
İsrail basınına göre sürenin dolmasının ardından öne çıkan başlıca senaryolar şöyle sıralanıyor:
- ABD ile İran arasında son dakika anlaşmasına varılması
- Ateşkes ilan edilmesi
- Geniş çaplı askeri operasyonların başlatılması
- Yıpratma savaşına girilmesi
- İran’ın enerji ve altyapı tesislerine yönelik saldırıların artırılması
"BUGÜN BELİRLEYİCİ OLACAK"
İsrail gazetesi Maariv, bugünün İsrail ve ABD için “belirleyici” olacağını belirtiyor ve “Bugün, yıpratma savaşına mı girileceği yoksa ateşkes anlaşmasına mı varılacağı netleşecek” değerlendirmesine yer veriyor. Haberde, Trump yönetiminin İran’ın teslim olmasını sağlayacak bir anlaşma ile İran ekonomisini felç etmeyi hedefleyen geniş çaplı saldırılar arasında tercih yapma aşamasında olduğu ifade ediliyor. İsrail’in ise İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla altyapı ve enerji tesislerini hedef alan saldırılarını sürdürdüğü belirtiliyor.
İSRAİL "TIRMANIŞA" HAZIRLANIYOR
İsrail devlet televizyonu KAN, adı açıklanmayan bir yetkilinin sürenin dolmasının hemen ardından askeri operasyonların genişletilebileceğini söylediğini aktarıyor. Yetkili, “Süre dolduktan sonra İran’da büyük bir tırmanışa hazırız ve ABD’nin onayını bekliyoruz” ifadelerini kullanıyor. Kaynak, son dakika ateşkes ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını ancak İsrail’in İran’ın altyapı ve enerji sektörlerine yönelik geniş çaplı saldırılar için ABD’den “yeşil ışık” beklediğini dile getiriyor. Uzmanlara göre önümüzdeki saatlerde Washington ile Tahran arasında alınacak karar, yalnızca İran-İsrail hattındaki çatışmaları değil, küresel enerji piyasalarını ve bölgesel güvenlik dengelerini de doğrudan etkiliyor.