Avrupa Birliği'nin (AB) 2030 yenilenebilir enerji hedeflerinin karşılanabilmesi için mevcut şebeke kapasitesinde en az 120 gigavatlık ilave bağlantı kapasitesine ihtiyaç duyuluyor.
Bağlantı kapasitesindeki yetersizlik, temiz enerji projelerinin şebeke bağlantı kuyruklarında beklemesine ve yatırımların yavaşlamasına neden oluyor.
Avusturya, Bulgaristan, Fransa, İtalya, Portekiz, Romanya ve İspanya AB'deki toplam hidroelektrik kapasitesinin yüzde 71'ini oluşturuyor. Bu ülkelerin, mevcut hidroelektrik altyapısını kullanarak 2030'a kadar planladıkları yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 18'ini ilave şebeke yatırımı yapmadan sisteme entegre edebileceği hesaplanıyor.
Kapasite kullanım oranları iki katına çıkabilir
Rapora göre, Avrupa'daki hidroelektrik santraller (HES) mevcut şebeke bağlantı kapasitesinin yalnızca yüzde 19'unu kullanıyor. Bu durum, şebeke bağlantılarının günün büyük bölümünde atıl kalmasına neden oluyor.
"Kablo havuzu (cable pooling)" yöntemiyle aynı bağlantı noktasına rüzgar santrali eklenmesi halinde kullanım oranının yüzde 36'ya, güneş enerjisi santrali (GES) eklenmesi durumunda ise yüzde 31'e yükselebileceği hesaplanıyor.
HES'lerle birlikte kullanılan yüzer GES'lerin de önemli avantajlar sunduğu vurgulanıyor. Suyun doğal soğutma etkisi sayesinde güneş panellerinin verimliliği artırılabiliyor. Rezervuarların kullanılmasıyla tarım ve orman arazileri üzerindeki arazi kullanım baskısı azaltılırken su yüzeyini kaplayan paneller buharlaşmayı sınırlandırarak su kaynaklarının korunmasına katkı sağlıyor.
HES'lerin ağırlıklı olarak talebin yüksek olduğu sabah ve akşam saatlerinde, GES'lerin ise gün ortasında üretim yapmasının şebeke bağlantılarının gün boyunca daha dengeli kullanılmasına olanak sağlayabileceğine dikkati çekiliyor. Özellikle pompaj depolamalı HES'lerde güneş enerjisinden elde edilen fazla elektriğin suyu üst rezervuara pompalamak için kullanılmasının, temiz enerjinin depolanmasını kolaylaştırarak sistem esnekliğini artırdığı ifade ediliyor.
Analiz edilen yedi ülke, AB'nin toplam 131 gigavatlık hidroelektrik kapasitesinin 93 gigavatını oluşturuyor. Kaynakların hibrit kullanım potansiyelinde yüzde 77'lik oranla Avusturya ilk sırada yer alırken Fransa ve İtalya da bu alanda öne çıkıyor.
Düzenleme eksikliği yatırımları kısıtlıyor
Rapora göre, hibrit projelerin sunduğu avantajlara karşın incelenen yedi ülke arasında yalnızca İspanya ve Portekiz'de bu alana yönelik özel yasal düzenlemeler bulunuyor.
Ember Enerji Altyapıları Lideri Elisabeth Cremona, temiz enerji projelerinin bağlantı kuyruklarında uzun süre beklememesi gerektiğini belirterek, "Hibritleşme, şebeke tıkanıklığı yaşayan ülkeler için anında ve sıfır müdahale gerektiren bir çözüm sunuyor." ifadesini kullandı.
Raporda, enerji şebekelerindeki kapasite sorunlarının aşılması ve ağ genişletme maliyetlerinin azaltılması için "kablo havuzu" uygulamasının en etkili yöntemlerden biri olduğu vurgulanırken AB genelinde bürokratik engellerin kaldırılması ve hibrit projeler için izin süreçlerinin hızlandırılması çağrısı yapılıyor.