HER YERDE GÖRÜLEN SUÇ; DOLANDIRICILIK: Parayı Takip Et, Suçu Durdur

Prof. Dr. İ. Hamit Hancı

Prof.Dr.İ.Hamit Hancı

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) nin yayımladığı bildiriye göre; Dolandırıcılık her yerde ve neredeyse herkesin hayatını etkiliyor.

Kendilerini devlet yetkilisi olarak tanıtan birinden bir kısa mesaj alabilirsiniz. Vergi borcunuz olduğunu iddia edip acilen para transferi yapmanızı isteyebilirler. .

İnternetten sipariş ettiniz ürün hiç elinize ulaşmayabilir.

Yeni bir işe veya kripto para birimine yatırım yapmaya ikna edilip birikimlerini kaybedebilirsiniz.

Her yıl dolandırıcılar, bu yöntemlerle insanlardan ve işletmelerden milyarlarca dolar çalıyor. Ve bu yasadışı kârlar arttıkça, dolandırıcılık yapan birçok organize suç grubunun gücü de artıyor.

BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) ve INTERPOL tarafından dünyanın ilk Küresel Dolandırıcılık Zirvesini düzenliyor.

Peki nedir bu Dolandırıcılık?

Dolandırıcılık, bir suçlunun para veya başka bir değerli şey elde etmek amacıyla bir kişiyi ya da kurumu kasten aldatmasıdır.

Bu suçlular, hızlı bir kazanç peşinde olan bireylerden, son derece azimli ve organize suç gruplarına kadar geniş bir yelpazede yer alabilir.

INTERPOL tarafından yayınlanan dolandırıcılıkla ilgili bildirimlerin sayısı 2024’ten bu yana yüzde 54 artmıştır; bu da sorunun küresel boyutunu ve yayılma alanını göstermektedir.

Teknoloji, dolandırıcıların küresel çapta potansiyel suç ortaklarından oluşan organize suç grupları kurmaları için yeni fırsatlar yaratmıştır.

Yaygın görülen organize dolandırıcılık türleri ;

*Yatırım dolandırıcılığı: İnsanları, sahte kripto para birimleri veya piramit/Ponzi şemaları gibi hayali ya da yanıltıcı girişimlere para yatırmaya ikna etmek.

*İstihdam dolandırıcılığı: Hayali ya da ilan edilenden daha az kârlı bir iş fırsatı sunmak. Bazı durumlarda, başvuru sahipleri insan ticareti mağduru olur ve kendileri de dolandırıcılık yapmaya zorlanır.

*Aşk veya ilişki dolandırıcılığı: Dolandırıcıların, kurbanlarını manipüle etmek veya aldatmak amacıyla, genellikle çevrimiçi ortamda başlatılan samimi bir ilişki veya dostluk kurmasıdır.

*Kimlik dolandırıcılığı: Bir kişinin kişisel bilgilerinin, mali veya diğer maddi çıkarlar elde etmek amacıyla yasadışı yollarla ele geçirilmesidir.

Diğer örnekler arasında tüketici ürünleri ve hizmetleri dolandırıcılığı, güvenilir bir kişi veya kuruluşun kimliğine bürünerek yapılan dolandırıcılık ya da işletmelere veya kuruluşlara yönelik dolandırıcılık sayılabilir.

Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), özellikle organize suç grupları düzeyinde, modern dolandırıcılık vakalarının büyük bir kısmı için ya vazgeçilmez bir unsur oluşturmakta ya da bu suçların işlenmesini kolaylaştırmaktadır.

“Deepfake” videolar, görüntüler ve ses kayıtları üretebilen üretken yapay zeka (AI), yapay zeka tabanlı sohbet robotlarıyla birlikte, başkalarının kimliğine bürünmeyi ve kurbanları, farkında olmadan dolandırıcılara para aktarmaları için manipüle etmeyi her zamankinden daha kolay hale getirmiştir.

Örneğin, Güneydoğu Asya’daki dolandırıcılık merkezleri, çok dilli sohbet robotları kullanmak için yapay zekayı kullanmaktadır. Konuşmaları hazırlama, çevirme ve kişiselleştirme yükünü üstlenen bu sohbet robotları, dolandırıcıların aynı anda birden fazla kurbanla iletişim kurmasına olanak sağlamaktadır.

Diğer suç grupları ise kurbanları gerçek ve güvenilir olduklarına ikna etmek için fotoğraflar, sosyal medya içerikleri, sahte kimlikler ve çevrimiçi izlerle donatılmış tamamen sahte dijital kimlikler oluşturmak amacıyla yapay zekayı kullanmaktadır. Dolandırıcılar daha sonra bu sahte kimlikleri kullanarak kurbanları romantik ilişki veya yatırım dolandırıcılığına çekmektedir.

Diğer organize suç türlerinde olduğu gibi, dolandırıcıların da yasadışı kazançlarını tespit edilmeden aktarmak, saklamak ve kullanmak için bir yola ihtiyaçları vardır.

Birçoğu, para kuryeleri, paravan şirketler veya gayrimenkul alımları yoluyla elde ettikleri gelirleri aklamak gibi iyi bilinen kara para aklama tekniklerini kullanır.

Diğerleri ise dolandırıcılık gelirlerini aklamak için giderek artan bir şekilde kripto para borsalarını kullanmaktadır; bu borsaların bazıları, bankaların aksine, şu anda herhangi bir düzenlemeye veya kara para aklamayla mücadele kontrollerine tabi değildir.

UNODC, önleme çabalarını güçlendirmek ve dolandırıcılığın yaygınlaşmasına zemin hazırlayan sistemleri çökertmek amacıyla küresel, bölgesel ve ulusal düzeylerde faaliyet göstermektedir. Yetkililerin ve toplumların organize dolandırıcılığı daha iyi anlamasına, önlemesine ve bununla mücadele etmesine yardımcı olmak için, mevzuattan kamu-özel sektör ortaklıklarına, iletişim stratejilerinden eğitimlere kadar uzanan pratik çözümler sunmak üzere hükümetler, özel sektör ve sivil toplumla işbirliği yapmaktadır.

UNODC, dolandırıcılıkla mücadeleyi konu alan iki uluslararası belgenin sekreterlik görevini üstlenmektedir.

BM Ulusötesi Organize Suçlara Karşı Sözleşme (UNTOC) ve BM Siber Suçlara Karşı Sözleşme.

UNODC’nin desteğiyle ülkeler, organize dolandırıcılığa karşı adımlar atmaktadır.

Kosta Rika’da, UNODC tarafından kripto para suç soruşturmaları konusunda eğitilen kolluk görevlileri, bitcoin işlemlerinin izini sürerek, devasa bir kara para aklama ve dolandırıcılık operasyonunu çökertmek için gerekli olan hayati delilleri elde etmeyi başarmışlardır. UNODC’nin kripto paraların izlenmesi konusunda verdiği eğitim ve sağladığı araçların ardından, yetkililer ülke çapında düzinelerce baskın düzenleyerek, bu komploda işbirliği yapan noterleri, polis müfettişlerini ve bir yargıcı gözaltına alırken, on milyonlarca dolar değerinde varlığa el koymuştur.

Bu arada Güneydoğu Asya’da UNODC, siber dolandırıcılık sektörünün büyümesine olanak tanıyan suç ekosistemini çökertmek amacıyla istihbarata dayalı operasyonel müdahaleleri ve iyileştirilmiş yasal ve düzenleyici çerçevelere yönelik yatırımları desteklemekte ve mümkün kılmaktadır.

UNODC, Tayland’ın önemli organize suç altyapısını kapatma kararı gibi kilit gelişmelere katkıda bulunan koordinasyon çabalarını ve özel görev güçlerini desteklemektedir.

Organize dolandırıcılık hakkında daha fazla bilgi için yukarıda kapağını verdiğimiz, UNODC’nin Organize Dolandırıcılık konulu raporunu okuyabilirsiniz.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.