Prof. Dr. Seyithan Deliduman
Merkez Bankası’nın enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü revizyona gitmesi ekonomi çevrelerinde geniş şekilde tartışılmaktadır. Ancak açıklanan yeni rakamları yalnızca “hedef yükseldi” şeklinde okumak eksik bir değerlendirme olacaktır. Çünkü ekonomik yönetimde bazen önemli olan hedefin düşük olması değil, gerçekçi olmasıdır.
Bugün gelinen noktada üretim maliyetleri, enerji giderleri, küresel ekonomik dalgalanmalar, finansman yükü ve kur etkisi dikkate alındığında, enflasyonun beklenenden biraz daha dirençli seyretmesi sürpriz değildir. Dolayısıyla Merkez Bankası’nın yaptığı güncelleme, piyasanın tamamen yabancı olduğu yeni bir tablo ortaya koymamaktadır.
Aslında piyasa aktörleri çoğu zaman resmi açıklamalardan önce ekonomik gerçekleri kendi hesapları içerisinde değerlendirir. Sanayici, üretici, yatırımcı ve finans sektörü mevcut maliyet baskısını zaten günlük hayatın içinde yaşamaktadır. Bu nedenle yapılan revize, ekonomik sistem açısından ani bir şok etkisi oluşturmamıştır.
Burada dikkat edilmesi gereken asıl konu, ekonomi yönetiminin gerçeklerden uzak iyimserlik yerine daha dengeli bir yaklaşım ortaya koymasıdır. Çünkü piyasalar artık yalnızca düşük hedef açıklanmasına değil, açıklanan hedeflerin gerçekleşme ihtimaline bakmaktadır.
Ekonomide güvenin temel unsurlarından biri öngörülebilirliktir. Gerçekleşmesi zor hedefler kısa vadede olumlu algı oluşturabilir; ancak zaman içerisinde güven kaybına neden olabilir. Buna karşılık daha gerçekçi projeksiyonlar, ekonomik aktörlerin önünü görmesini kolaylaştırır ve karar alma süreçlerini daha sağlıklı hale getirir.
Ayrıca açıklanan rakamlar, enflasyonla mücadeleden vazgeçildiği anlamına da gelmemektedir. Faiz politikası, kredi kontrolü ve mali disiplin uygulamaları halen yürürlüktedir. Yani ekonomi yönetimi mevcut programı tamamen değiştirmemekte, yalnızca sürecin zamanlamasını daha gerçekçi şekilde yeniden değerlendirmektedir.
Piyasaların bu revizeye daha sakin yaklaşmasının bir diğer nedeni de küresel ekonomik şartlardır. Dünyanın birçok ülkesinde enflasyon hedefleri ve büyüme beklentileri son yıllarda defalarca güncellenmiştir. Dolayısıyla ekonomik tahminlerin değişmesi, olağanüstü bir durum değil; ekonominin doğal işleyişinin bir parçasıdır.
Bugün önemli olan, ekonomik dengelerin tamamen bozulup bozulmadığıdır. Mevcut tabloya bakıldığında ise finansal sistemin işleyişini bozacak ani bir kopuş görüntüsü bulunmamaktadır. Bu nedenle yapılan revizenin piyasalarda kalıcı bir olumsuzluk oluşturması beklenmemelidir.
Sonuç olarak Merkez Bankası’nın enflasyon tahminlerini güncellemesi, ekonomik gerçekliğin daha açık biçimde kabul edilmesidir. Gerçekçi hedefler bazen ilk anda eleştirilse de, uzun vadede piyasa güvenini güçlendiren en önemli unsurlardan biridir. Ekonominin ihtiyaç duyduğu şey de tam olarak budur: Şeffaf, öngörülebilir ve uygulanabilir politikalar.