Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ve Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri Takdim Töreni'nde açıklamalarda bulundu. Erdoğan, "Geleneksel sanatlardan mimariye, musikiden şiir ve edebiyata kadar uzanan çok köklü bir birikimin varisleriyiz. Biliyorsunuz, Anadolu deyim yerindeyse bir açık hava müzesidir" dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yaşayan İnsan Hazineleri Listesi'ne ilişkin, "Geçtiğimiz sene 25 usta ve sanatçımızı bu listeye dahil ettik. Bu yıl ise listemize 10 yeni isim daha ekliyor, Yaşayan İnsan Hazineleri varlığımızı daha da zenginleştiriyoruz." dedi.
Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ve Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri Takdim Töreni'ne katıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, burada yaptığı konuşmada, gerek ülkede gerekse gönül coğrafyasında kültür ve sanat dünyasına katkı yapan, medeniyet irfanını yarınlara aktaran ince ruhlu insanlara, tüm sanatçılara, ustalara, selam ve sevgilerini gönderdi.
"SANATTA ÇOK KÖKLÜ BİRİKİME SAHİBİZ"
Kültür mirasının adeta modern zamanlardaki muhafızları olan üstatlara canı gönülden şükranlarını sunan Erdoğan, programın tertiplenmesine vesile olan Kültür ve Turizm Bakanlığına teşekkür etti.
Hal nasıl sari ise mekanın da sari olduğuna dikkati çeken Erdoğan, şöyle konuştu:
"Bunlar, insana, özellikle de sanat ve zanaat erbabına doğrudan sirayet eder. Sanatçının zihnine, sezişine, dünyayı algılayış, olayları okuyuş biçimine etki eder. Sanatçının ortaya koyduğu her eser, ustaların vücuda getirdiği her ürün, aslında binlerce yıllık tarihin, kültürün, geleneğin, bekanın ve elbette yaşanılan coğrafyanın bir özeti, sureti neticesidir. Bu yönüyle camilerimizin, mescitlerimizin, mimari yapılarımızın sanat eserleriyle süslenmesi asla tesadüf değildir. Bizler geleneksel sanatlardan mimariye, musikiden şiir ve edebiyata çok köklü bir birikimin varisleriyiz. Biliyorsunuz; Anadolu, neredeyse bir açık hava müzesidir. En doğusundan en batısına bu topraklarda kökü çok derinlere uzanan bir kültür ağacı, bir sanat ve medeniyet çınarı her köşeyi kuşatmaktadır. Hangi ilimize, hangi yöremize giderseniz gidin, orada muhakkak sanata gönül vermiş, gönül imbiğinden aşkla damıttığı duyguları, fikirleri esere dönüştürmüş ustalarla, üstatlarla, sanatçılarla karşılaşırsınız. Tarihin, kültürün ve mekanın sanatkar bir kalbe nasıl tesir ettiğini, onu nasıl güzelleştirdiğini, maharetli ellere nasıl ilham verdiğini bir bakışta anlarsınız."
"SANAT, MİLLİ KÜLTÜR VE KİMLİĞİN EN BELİRLEYİCİ UNSURLARINDAN BİRİ"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün itibarıyla Türkiye'nin, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne kaydettirdiği 32 kültürel değeriyle, 185 ülke arasında en çok kültürel miras kaydettiren ikinci ülke konumunda olduğunu dile getirdi.
Halihazırda Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri'nde 368 kültürel değer, yerel düzeyde ise tam 1707 kaydın bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi:
"Bunlar kültür hazinemizin zenginliğini göstermesi bakımından önemli rakamlardır. Tabii bu mirasın yaşatılması, bu çınarın içi oyuk bir ağaca dönüşmeden daha canlı, daha güçlü, daha sağlam bir şekilde gelecek kuşaklara nakledilmesi bizim için hayati bir meseledir. Eğer bunu yapmazsanız mazi ile istikbal arasındaki irtibatı koparmış, dolayısıyla kimlik ve kültürümüzü de koruyamamış olursunuz. Çünkü sanat, milli kültür ve kimliğin en belirleyici unsurlarından, hatta taşıyıcı kolonlarından biridir. Sanatını aşkla yapan, işine tutkuyla sarılan, ömrünü eserlerine adayan siz kıymetli ustalarımıza, değerlerimizi yaşattığınız için, gençlerimize örnek olduğunuz için, geçmişle gelecek arasında yeni köprüler kurduğunuz için tüm kalbimle teşekkür ediyorum. Rabb'im emeklerinizi bereketli kılsın. Daha nice eserlerle, nice ürünlerle kültür ve medeniyetimize katkı yapmayı sizlere nasip eylesin diyorum."
"DEVLET VE HÜKÜMET ANLAYIŞIMIZIN NİRENGİ NOKTASI İNSANDIR"
Erdoğan, inançlarına göre her insanın "eşref-i mahlukat" sıfatıyla kendi başına bir hazine hükmünde olduğunu ifade etti.
"Her birimiz, insanı zübde-i alem, yani kainatın özü olarak fehmeden, gören bir anlayışın mensuplarıyız." ifadesini kullanan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Medeniyetimizin odak ve hareket noktası insandır. Devlet ve hükümet anlayışımızın nirengi noktası insandır. Şehircilik felsefemizin mimarı, estetiğimizin, cihana bakışımızın özü, nüvesi evvelemirde insandır. Sanat ve sanatçı ise fizik sınırlarını aşarak zahir olanın ötesine, maveraya, metafiziğe ve hakikate ulaşma istidadı gösterir, bunun için çabalar. Sanatçıyı bilmediğimiz bir dünyadan, bir kaza sonucu dünyamıza düşmüş fizik ötesi yaşantılı bir kazazede, yeryüzünü ise mutlaklık aleminin dipnotu olarak tarif eden merhum Sezai Karakoç, bu hakikati şöyle dile getiriyor: 'Sanat kaçsa da, inkar etse de Tanrı'ya doğrudur. Tanrı, hakikat ve ebediliktir.' Dostoyevski ömrü boyunca Tanrı'yı bulmayı amaçlayan bir roman yazmak ihtirasını taşıdı. Mesnevi, bizi hep öteki dünyaya götürme çabasıdır baştan başa. Leyla ile Mecnun da, Hüsnü Aşk da bu sebeple vahdet-i vücut inancı ile son bulur. Sanat eseri fizikten kurtuluş, fizik ötesine bir çıkış noktası ararken ileri atılan bir köprü ucudur. Evet, bizim için sanat işte budur. Hakikate doğru yönelen bir yolculuktur. Gerçek sanatçı ve usta, işte bu hakikatin izini süren, emeğiyle, yorumuyla, eserleriyle bize yeni ufuklar çizen insandır, yaşayan bir hazinedir."
YAŞAYAN İNSAN HAZİNELERİ LİSTESİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu anlayışla 2008'den beri sahip oldukları sanat birikimini nesilden nesile aktaran sanatçı ve ustaları "Yaşayan İnsan Hazineleri" ilan ettiklerini vurguladı.
Bugüne kadar 90 kişiyi ve iki grubu Yaşayan İnsan Hazineleri Listesi'ne aldıklarını anlatan Erdoğan, "Geçtiğimiz sene 25 usta ve sanatçımızı bu listeye dahil ettik. Bu yıl ise listemize 10 yeni isim daha ekliyor, Yaşayan İnsan Hazineleri varlığımızı daha da zenginleştiriyoruz." dedi.
"BİZLER GÜÇLÜ VE MAHİR BİR MİLLETİZ"
Erdoğan şöyle devam etti;
Değerli dostlar, burada bir noktayı özellikle dikkatinize sunmak arzusundayım: Bir millet, maddi unsurlara dayalı gücünü ve etkisini zaman zaman yitirebilir; ama dilini, kültürünü ve geleneğini kaybetmediği müddetçe, kendisine ait olan değerleri ve hasletleri muhafaza ettiği sürece asla tarihten silinmez. Biz, çok şükür, bu bakımdan son derece güçlü ve mahir bir milletiz. Eserleriyle medeniyet hazinemize yeni mücevherler ekleyen sizler gibi sanatkâr ve ustalarımız geçmişte de vardı, hamdolsun şimdi de var. Fakat ne yazık ki bize ait değerleri bugünün gençlerine anlatmakta ve aktarmakta zaman zaman sıkıntı yaşıyoruz. Dijitalleşme ve modern kültür endüstrisi, tüm dünyada olduğu gibi bizde de birtakım sorunlara yol açıyor; gelişen yeni teknolojiler ve iletişim araçlarındaki yenilikler bizi hızlı olmaya, derinlikten yoksun ve tek tipçi bir üretim yapmaya icbar ediyor. Zihin tembelliğini de beraberinde getiren bu tehlike, kendisini en şiddetli biçimde sanat ve zanaat alanlarında gösteriyor; artık ne yazık ki nitelikten ziyade nicelik, içerikten daha fazla ambalaj rağbet görüyor. Oysa şu gerçeğin hepimiz çok net farkındayız: Biraz yavaşlamak, kendi sesimizi biraz dinlemek, kendi içimize yönelmek, ruhumuza ve dünyaya biraz daha kulak vermek zorundayız. Dış yüzünü aşıp esası teşkil edene, öze, çekirdeğe, asıl manaya ulaşmak durumundayız. Bu ülkenin evlatlarına yol gösterecek, gelenekli sanatlarımızı yaşatacak ve kültür-sanat dünyamıza daha nice eserler kazandıracaksınız. Biz de hem Kültür Bakanlığımız eliyle hem de ilgili kurum ve kuruluşlarımızla sizlerin yanında olmaya inşallah devam edeceğiz.
Kıymetli konuklar, kültür ve mirasımızın korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için büyük bir hassasiyetle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. İşin tabiri caizse birileri gibi edebiyatını ve istismarını yapmıyor, tribünlere oynamıyoruz. Tam tersine meselenin önemini müdrik bir şekilde her alanda çok yönlü bir çaba harcıyoruz. Arkeolojik kazılardan restorasyon faaliyetlerine, gece müzeciliği uygulamasından kaçakçılıkla mücadeleye kadar kültür varlıklarımızı hem muhafaza ediyor hem de ihya ediyoruz.
"SON 23 YILDA YURT DIŞINA KAÇIRILAN 13.448 ESERİN ÜLKEMİZE İADESİNİ SAĞLADIK"
Bakınız, son 23 yılda yurt dışına kaçırılan 13.448 eserin ülkemize iadesini sağladık. Kültür Yolu Festivalleri kapsamında sadece geçtiğimiz yıl 20 farklı şehrimizde 50.000’i aşkın sanatçının katılımıyla 9.600’ün üzerinde etkinlik gerçekleştirdik. Gençlerimizin gelenekli sanatlarımızla daha sıkı bağlar kurabilmesi için başlattığımız ve ilkini 15 Temmuz Müzesi’nde gerçekleştirdiğimiz, buradan hareketle açtığımız Yaşayan Miras Okullarımızı çok kısa bir süre içerisinde 81 ilimize yaygınlaştıracağız. 2025 senesinde yapılan kazı çalışmalarında 15.000’in üzerinde arkeolojik buluntuyu gün yüzüne çıkardık; gece müzeciliği ile 600.000 ziyaretçi ağırladık. Hemen yanı başımızdaki Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanemiz de bu noktada çok önemli çalışmalara imza atıyor. Kütüphanemizde sadece 2025 yılı içerisinde 17 sergiye ev sahipliği yaptık. Burada tek tek saymaya kalksak saatlerimizi alacak daha nice çalışmayı, eseri ve projeyi hayata geçirdik. İnşallah bundan sonra da kültür varlığımızı korumak ve güçlendirmek için sanatçılarımız, gençlerimiz, ülkemiz ve milletimiz için çalışmaya, koşturmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Rabbim yâr ve yardımcımız olsun diyorum.
Bu düşüncelerle Kültür ve Turizm Bakanlığı özel ödülleriyle Yaşayan İnsan Hazineleri ödüllerini takdim ettiğimiz sanatkârlarımızı, ustalarımızı ve kuruluşlarımızı bir kez daha tebrik ediyor; kültür ve sanat hayatımıza, geleneksel değerlerimizin yaşatılmasına yaptığınız katkılar için her birinize teşekkür ediyor, çalışmalarınızda Rabbimden muvaffakiyetler diliyorum. Programı teşrif eden misafirlerimize tekrar şükranlarımı sunuyor, sizleri bir kez daha saygıyla ve sevgiyle selamlıyorum; sağ olun, var olun, kalın sağlıcakla.