Almanya’da ev arayışı, Pakistan asıllı kadın için sıradan kira süreci olmaktan çıkıp ülke genelinde ayrımcılık tartışmalarını alevlendiren hukuk mücadelesine dönüştü, aynı daire için yapılan iki başvuruya verilen farklı yanıtlar, yıllar sürecek davanın ve emsal niteliğindeki yargı kararının kapısını araladı.
Hessen eyaletine bağlı Gro-Gerau kentinde ailesiyle yaşayabileceği ev bulmak isteyen Humeira Waseem, emlakçı aracılığıyla çevrim içi başvuru gerçekleştirdi ancak Pakistan kökenli ismiyle yaptığı başvuru kısa sürede reddedildi, kendisine randevu verilemeyeceği bildirildi.
Waseem’in yaşadığı şüphe, yaptığı ikinci başvuruyla netlik kazandı. Bu kez Alman soy isimleri kullanarak aynı konut için yeniden başvuran Waseem’e daireyi görmek üzere randevu verildi. Aynı ev, aynı emlakçı ancak farklı bir isim.
Yaşadığı durumu “açık ayrımcılık” olarak değerlendiren Waseem, süreci yargıya taşıdı. Yaklaşık üç yıl süren hukuk mücadelesi sonucunda verilen karar, Almanya’daki konut piyasasında yaşanan ayrımcılık vakaları açısından emsal olarak değerlendirilmeye başlandı.
- Emlakçıya 3 bin avro tazminat cezası
Dava sonucunda Yargıtay, Waseem’e ayrımcılık yapıldığına hükmetti ve Darmstadt Bölge Mahkemesi, emlakçının 3 bin avro tazminat ödemesine karar verdi.
Humeira Waseem’in avukatı Fatma Bostan, AA muhabirine, müvekkilinin Pakistan kökenli olduğu için başvurusunun reddedildiğini ancak Alman soy ismiyle yapılan başvurunun kabul edildiğini, bunun eşitlik ilkesine açıkça aykırı olduğunu söyledi.
Bostan, 2022 yılında açtıkları ilk davanın reddedildiğini ancak hukuki mücadeleyi sürdürerek üç yılın ardından haklı bulunduklarını ifade ederek, bu kararın ülkedeki kurumsallaşmış ırkçılığa karşı önemli dönüm noktası olduğunu dile getirdi.
- "Müvekkilim, etnik sebepten dolayı ret cevabı aldı"
Bostan, ilk davanın emlakçıların fırsat eşitliği konusunda hukuki sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini ve bu yaklaşımın hukuk dışı muameleyi cezasız bıraktığını söyledi.
Karara itiraz ederek ayrımcılığın delillendirilmesi için üst mahkemeye başvurduklarını belirten Bostan, e-posta yazışmalarının etnik temelli ayrımcılığı açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
Bostan, konut piyasasında yalnızca mülk sahiplerinin değil sürecin ilk aşamasında yer alan emlakçıların da sorumluluk taşıması gerektiğini savunduklarını kaydetti.
Mahkemenin yasada boşluk bulunduğunu kabul ederek dosyanın Yargıtaya taşınmasına izin verdiğini belirten Bostan, Yargıtayın da her iki noktada davacı tarafı haklı bulduğunu anlattı.
Bostan, yaptıkları başvuruya ilişkin, "Burada sadece mülk sahiplerinin, ev sahiplerinin değil emlakçıların da konut piyasasında ayrımcılığa karşı mücadelede kesinlikle sorumluluk altına alınmaları gerektiğine vurgu yaptık." dedi.
- Emsal oldu
Bostan, para cezası kararının emlakçıların da mülk sahipleri kadar sorumluluk taşıdığını ortaya koyduğunu söyledi.
Kararın Almanya’da gündelik hayatta sıkça karşılaşılan ancak çoğu zaman hukuki zeminde karşılık bulmayan konut ayrımcılığı açısından önemli bir eşik olduğunu dile getiren Bostan, bu tür vakaların hukuki karşılık bulmasının ayrımcılığın azalmasına katkı sağlayacağını umduğunu belirtti.
Kararın hem hukuki hem de toplumsal açıdan önemli sonuçlarının bulunduğunu ifade eden Bostan, kira süreçlerinde yaşanan benzer uygulamaların da ayrımcılık suçu kapsamında değerlendirileceğinin tescillendiğini vurguladı.
Bostan, “Bu hukuk mücadelesi, emlak alanında yaşanan bu türde bir vakanın ayrımcılık olduğunu tescillemiş oldu. Almanya’da çokça yaygın olan bu durum, aslında hukuki zemine taşınarak resmiyete kavuştu. Yargıtayın müvekkilimin lehine verdiği bu karar, ayrımcılıkla mücadele adına Almanya’da emsal oluşturdu." değerlendirmesinde bulundu.