Almanya, son yıllarda ciddi bir ekonomik ve siyasi çalkantı içerisinden geçiyor.
Yönetim bazında yaşanan krizler ülkeyi içinden çıkılması zor bir durumun eşiğine getirirken, Rusya'nın artan tehditleri sonrası askeri modernizasyon programı başlatıldı.
Bu kapsamda çok sayıda savunma sanayii şirketiyle milyarlık anlaşmalar yapıldı.
PROJE SKANDALLA SONUÇLANDI VE KRİZE DÖNÜŞTÜ
Ancak Alman donanmasının en büyük modernizasyon projelerinden biri olan F126 fırkateyn programı, tarihi bir askeri-endüstriyel skandalla sonuçlandı.
Hollandalı Damen tersanesinin ana yüklenici olduğu proje, tarafların birbirlerinden milyarlarca euro talep ettiği devasa bir tazminat savaşına dönüştü.
FIRKATEYN SİPARİŞİ
Krizin temeli Haziran 2024'te atıldı.
Alman federal hükümeti, proje kapsamında başlangıçta planlanan gemi sayısını artırarak iki ek fırkateyn siparişi daha verdi ve toplam F126 tipi fırkateyn sayısı 6'ya yükseldi.
Gemilerin tamamen Almanya’daki Wolgast, Kiel ve Hamburg tersanelerinde inşa edilmesi kararlaştırıldı.
SÜREÇ PLANLANDIĞI GİBİ GİTMEDİ: PROJE DURDURULDU
Ancak süreç planlandığı gibi gitmedi.
Projede yaşanan ciddi gecikmeler, devasa maliyet artışları ve öngörülemeyen riskler nedeniyle Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, 24 Haziran'da F126 programını tamamen durdurma kararı aldı.
Bakanlık hesaplamalarına göre, projenin devam etmesi durumunda toplam maliyet 18 milyar euroya ulaşacaktı.
Savunma Bakanı Pistorius, bu iptal kararının vergi mükelleflerinin parasını korumak için titizlikle alındığını ve tamamen yüklenici firmanın kötü ve eksik performansından kaynaklandığını açıkladı.
KARŞILIKLI TAZMİNAT SAVAŞI BAŞLADI
İptal kararının ardından temmuz ayında taraflar arasındaki kriz daha da derinleşti.
Hollandalı Damen tersanesi Alman hükümetinin iddialarını reddederek iptal kararının tamamen "siyasi nedenlerle" alındığını savundu.
Bu suçlamaların ardından Alman Federal Hükümeti, Damen firmasına karşı projenin başarısızlığı gerekçesiyle 2,3 milyar euroluk bir karşı tazminat davası açmak için kolları sıvadı.
HUKUKİ BOYUT
Gerilim, 22 Eylül tarihinde hukuki boyuta taşındı.
Hollandalı Damen tersanesi, Savunma Bakanı Boris Pistorius’a resmi bir yazı gönderdi.
Yazıda, Alman Savunma Bakanlığının üst düzey yönetiminin "görev ve yetkilerini kötüye kullandığına dair şüphelerin ciddi şekilde yoğunlaştığı" iddia edildi.
Şirket, bakanlığın yetki ihlallerinden doğan tüm zararlar için yasal olarak bağlayıcı bir taahhütname imzalanasını istedi.
MECLİSE MEKTUP: HOLLANDA 4,7 MİLYAR EURO TALEP EDİYOR
Krizin son perdesinde ise Hollandalı tersane resmi olarak parasını istedi.
Damen tersanesinin avukatı Peter Gauweiler, Alman Federal Meclisi (Bundestag) Bütçe ve Savunma Komisyonu üyelerine resmi bir mektup göndererek net bir ödeme talebinde bulundu.
Gauweiler, Almanya'dan talep ettikleri yaklaşık 4,7 milyar euronun ek bir tazminat davası olmadığını, doğrudan Alman federal hükümetinin sözleşmeyle firmaya ödemeyi taahhüt ettiği paralar olduğunu vurguladı.
Savunma Bakanı Boris Pistorius'un sözleşmeyi feshetmiş olmasının bu borç yükümlülüğünü değiştirmeyeceğini belirten Gauweiler, bu paranın çok büyük bir kısmının Almanya'daki yüzlerce alt yükleniciye aktarılacağını ifade etti.
Gauweiler, zarar tespit çalışmalarının henüz nihai aşamaya gelmediğini de ekleyerek gelecekte Almanya'dan istenecek tazminat miktarının daha da artabileceği uyarısında bulundu.