Pakistan ve Afganistan arasındaki "açık savaş", sadece terör saldırılarına bir yanıt değil; 1893’ten beri tanınmayan bir sınırın, değişen küresel ittifakların ve Hindistan’ın bölgedeki yeni stratejisinin bir patlamasıdır. İşte savaşın arka planındaki derin gerçekler:
Afganistan ile Pakistan arasındaki ilişkiler tarihsel olarak sorunlu.
Gerilimin temelinde sınır hattı, güvenlik ve silahlı gruplar yer alıyor.
Durand Hattı Sorunu
İki ülke arasındaki sınır, 1893'te çizilen "Durand Hattı"na dayanıyor.
Afganistan, bu hattı resmi sınır olarak hiçbir zaman tam anlamıyla tanımadı. Pakistan ise mevcut uluslararası sınırın bu hat olduğunu savunuyor.
"Yaklaşık 2.600 kilometrelik sınır hattı, aşiret yapılarının iç içe geçtiği, kontrolü zor bir coğrafyadan geçiyor."
Taliban Sonrası Dönem
2021'de Taliban'ın Afganistan'da yeniden iktidara gelmesinden sonra ilişkiler yeni bir boyut kazandı. Pakistan yönetimi, Afganistan topraklarında faaliyet gösteren Pakistan Talibanı olarak bilinen Tehrik-i Taliban Pakistan'ın (TTP) saldırılarından Kabil'i sorumlu tutuyor.
İslamabad, TTP militanlarının Afganistan'da barındığını ve sınır ötesinden saldırılar düzenlediğini savunuyor.
Taliban yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor.
Sınır Çatışmaları
Son dönemde sınır hattında karşılıklı top atışları ve silahlı çatışmalar yaşandı. Pakistan zaman zaman sınır kapılarını kapattı ve askeri operasyonlar düzenledi.
Göç ve Güvenlik Boyutu
Pakistan, milyonlarca Afgan göçmene ev sahipliği yapıyor. Son dönemde kayıt dışı göçmenlerin sınır dışı edilmesi yönünde adımlar atıldı. Bu durum iki ülke arasında insani ve siyasi gerilimi artırdı.
Hindistan’ın Rolü
Hindistan, 2021’de Taliban yönetime geldiğinde büyük bir panik yaşamıştı. Ancak gelinen noktada (2025-2026), Yeni Delhi’nin Taliban ile şaşırtıcı bir yakınlaşma içine girdiğini gördük. Hindistan, Kabil’deki büyükelçiliğini yeniden açtı ve Taliban bakanlarını Yeni Delhi’de ağırlamaya başladı. Pakistan, Afganistan içindeki terör kamplarını vurduğunda, Hindistan Dışişleri Bakanlığı şaşırtıcı derecede hızlı ve sert bir açıklama yaparak Pakistan’ı kınadı ve Afganistan’ın egemenlik haklarını savundu. Bu durum, Hindistan’ın artık bölgedeki çatışmada tarafını belli ettiğinin en somut kanıtı olarak yorumlandı.
Özetle;
Sorunun temelinde sınır anlaşmazlığı ve güvenlik kaygıları bulunuyor.
Pakistan, TTP tehdidini öne çıkarıyor.
Taliban yönetimi suçlamaları kabul etmiyor.
Sınır hattı kırılganlığını koruyor.