ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılan görüşmeler kalıcı ateşkes sağlanamadan sona erdi. ABD “nihai teklifini” sunduğunu açıklarken İran bunu reddetti. Sürecin çökmesinde üç kritik başlık öne çıktı: Hürmüz Boğazı’nın durumu, 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve İran’ın 27 milyar dolarlık dondurulmuş varlık talebi. Bu anlaşmazlıklar krizi derinleştirdi.
ABD ile İran arasında Pakistan’da gerçekleştirilen ve 21 saat süren kritik görüşmelerden kalıcı ateşkes çıkmazken, müzakerelerin neden tıkandığına dair dikkat çeken detaylar ortaya çıktı. ABD tarafı, “nihai ve en iyi tekliflerini” sunduklarını ancak İran’ın bunu kabul etmediğini açıkladı.
The New York Times’ta yer alan analizde, görüşmeleri çıkmaza sokan üç temel başlık öne çıktı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİN MERKEZİNDE
Taraflar arasında en büyük anlaşmazlıklardan biri, küresel enerji açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması oldu. ABD, boğazın güvenliğinin sağlanmasını isterken, İran bu konuyu stratejik bir koz olarak masada tuttu.
NÜKLEER MADDE GERİLİMİ
İkinci kritik başlık ise İran’ın elinde bulunan yaklaşık 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti oldu. Washington yönetimi bu materyalin tamamen ortadan kaldırılmasını isterken, Tahran bu talebe yanaşmadı.
27 MİLYAR DOLARLIK TALEP
Üçüncü ve en tartışmalı konu ise İran’ın yurtdışında dondurulmuş yaklaşık 27 milyar dolarlık gelirinin serbest bırakılması talebi oldu. İran bu kaynağın ekonomisi için hayati olduğunu savunurken, ABD bu konuda geri adım atmadı.
“EN İYİ TEKLİF REDDEDİLDİ”
ABD yetkilileri, masaya sundukları teklifin nihai olduğunu ve İran’ın bunu reddettiğini belirtirken, Tahran ise Washington’ı “aşırı taleplerle” süreci tıkamakla suçladı.
BÖLGEDE GERİLİM TIRMANIYOR
Görüşmelerin çökmesi, Orta Doğu’da tansiyonu yeniden yükseltirken, Hürmüz Boğazı ve nükleer program başlıklarının küresel enerji ve güvenlik dengelerini doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.