Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 62. Münih Güvenlik Konferansı çerçevesinde düzenlenen "Kırılma Noktası: Uluslararası Düzen Reform ile Yıkım Arasında" başlıklı panelde konuştu.
Eski dünya düzeninin yıkılıp yıkılmadığına ilişkin açıklamalarda bulunan Kallas, bu bağlamda bir adım geriye giderek ilk etapta bu dünya düzeninin neden inşa edildiğine bakılması gerektiğini söyledi.
Kallas, temel amacın savaşların engellenmesi olduğunu vurgulayarak, "Şu anda baktığımızda ise dünya düzeninin tam tersini görüyoruz. Çok sayıda savaş var." değerlendirmesinde bulundu.
Daha önce de uluslararası krizler meydana geldiğinde uluslararası hukukun daha ileriye taşındığını ifade eden Kallas, "Şimdi geleceğe bakıp nasıl bir yeni dünya inşa etmek istediğimize karar vermemiz gerek. (Mevcut dünya düzeninde) En büyük eksik hesap verilebilirlik." vurgusunu yaptı.
Kallas, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ilkelerinin çok iyi olduğunu ancak bu ilkeler ihlal edildiğinde hesap verme mekanizmasının çalışmadığını belirterek, "BM, mevcut dünyayı yansıtmıyor." diye konuştu.
Bunun bir fırsata çevrilebileceğine işaret eden Kallas, dünyadaki birçok ülkenin kurallara dayalı bir düzen istediğini dile getirdi.
"Çok taraflı sistemde önemli olan husus, devletler arasındaki eşitliktir"
AB'nin "Barış Kurulu"na dahil olmamasına ilişkin de konuşan Kallas, burada BM Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararıyla tam uyum bulunmadığını, doğrudan Gazze'ye atıf yapılmadığını ve süresinin sınırlandırılmadığını ifade etti.
Kallas, ABD'nin dünya düzenini reforme etme isteğini esasen memnuniyetle karşıladıklarını söyleyerek, "Çok taraflı sistemde önemli olan husus, devletler arasındaki eşitliktir. Reform yapılırken, tüm devletlerin eşit olduğu ve kimsenin hukukun üstünde olmadığı hesaba katılmalıdır." vurgusunu yaptı.
"(İsrail'in hesap vermesi) Kimse hukukun üstünde değildir"
Mutabık kalınan kurallar ihlal edildiğinde hesap verilmesi gerektiğinin altını çizen Kallas, bunun en güçlü ülkeler için de geçerli olduğunu dile getirdi.
Kallas, İsrail'in ateşkesi sürekli ihlal etmesine rağmen hesap vermesinin sağlanmadığını, bunun kimin tarafından sağlanacağının sorulması üzerine, "Kimse hukukun üstünde değildir. Mutabık kalınan uluslararası kurallar ihlal ediliyorsa, kim olursa olsun hesap vermelidir." dedi.
"ABD'yi diğerlerinden farklı kılan müttefikleri"
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz'un savunma harcamalarını uzun süre düşük tutan Avrupa'yı "bir şey yapmamakla suçlaması" üzerine Kallas, "Bizim bir şey yapmadığımız argümanına katılmıyorum. Kalkınma yardımlarına bakarsanız, Avrupa'nın en büyük paya sahip olduğunu görürsünüz." diye konuştu.
Kallas, ABD'yi diğer süper güçlerden farklı kılan hususun "müttefikleri" olduğunu belirterek, "Amerika savaşa girince biz de giriyoruz ve insanlarımız ölüyor. Yani süper güç olmak için bize ihtiyacınız var." ifadesini kullandı.
Avrupa'nın kurallara dayalı bir düzen için mücadele etmeye hazır olduğunu dile getiren Kallas, küçük ülkelerin (Avrupa ülkeleri) buna ihtiyacı olduğunu kaydetti.
Muhabir: Şerife Çetin