Dünyanın gözü kulağı artık Pekin'de. ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşık 8,5 yıl aradan sonra Çin’e resmi ziyaret gerçekleştiriyor. Trump'ın uçağı Çin'e inerken kritik ziyaret öncesi hem küresel piyasalar hem de diplomasi çevreleri alarma geçti. Özellikle İran krizi, Tayvan gerilimi ve ekonomik yaptırımların görüşmenin ana gündem maddeleri olması bekleniyor.
15 MAYIS'A KADAR SÜRECEK
Bugün başlayan ve 15 Mayıs'a kadar sürecek ziyarette Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Beyaz Saray Müsteşarı Stephen Miller yer alacak.
TRUMP'I MEST EDEN KARŞILAMA
Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ilişkiler açısından kritik bir öneme sahip ziyaret için bu ülkeye ayak basan Trump, kendisi için hazırlanan görkemli karşılama töreni karşısında mest oldu.
Karşılama törenini gören Trump'ın keyifli halleri dikkat çekti
YANINDA ÖNEMLİ İSİMLER VAR
Boeing, Citigroup ve Qualcomm dahil olmak üzere Amerika'nın en büyük şirketlerinden bazılarının yöneticileri Trump'a eşlik ediyor ve Çinli firmalarla anlaşmalar yapması bekleniyor. Bunlar arasında Apple yöneticisi Tim Cook, Tesla ve SpaceX'in yöneticisi Elon Musk da var. Ziyaret aynı zamanda Washington ile Pekin arasındaki kırılgan ticaret ateşkesi için de önemli bir sınav. Trump, Nisan 2025'te birçok ülkeye kapsamlı gümrük vergileri getirmişti. Bu politikanın en önemli sonuçlarından biri, ABD ile Çin arasında karşılıklı gümrük vergilerinin % 100'ü aştığı bir ticaret savaşının başlaması oldu. Vergiler, Trump ile Şi'nin ekim ayında Güney Kore'de gerçekleştirdiği son yüz yüze görüşmenin ardından askıya alındı ama her iki taraftan tehditler sürmeye devam etti.
BU SEFER GÜNDEMDE NE VAR?
Geçen yıl gümrük vergileri konusunda bir ateşkes sağlanmış olsa da, anlaşmazlığa kalıcı bir çözüm henüz bulunamadı. Tang'a göre, Çin'in üretime yaptığı büyük yatırım, iç talebin zayıf kalması nedeniyle şirketlerini yurt dışına satış yapmaya zorunlu kılıyor. Tang, "ABD'ye ihtiyacı olacak. Tüketici pazarı olarak onun kadar büyük başka bir ülke yok" diyor. Bununla birlikte Pekin bu görüşmeye güçlü bir konumdan giriyor. Çin'in ihracatı rekor seviyelere ulaştı ve bu da ABD ile bağları zayıflarken dünya genelinde yeni ticaret ortakları bulunmasının bir sonucu.
Pekin ayrıca robotik alanına yoğun yatırımlar yapmayı sürdürdü ve Nvidia gibi Batılı firmalara bağımlılığı azaltmak için kendi gelişmiş çiplerini üretme uğraşlarını hızlandırdı. Trump yönetiminin ise Pekin'i soya fasulyesi ve uçak parçaları dahil ABD'nin kilit sektörlerinden daha fazla ürün almaya zorlaması bekleniyor. Ancak ziyaret, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın "Kurtuluş Günü" olarak adlandırdığı gün ilan ettiği tarifelerini iptal etmesinin ardından Trump'ın ticaret politikalarının darbe aldığı bir döneme denk geliyor. Trump, bu süreçte tüm ülkelere geçici yüzde 10 vergi uygulamak için farklı bir yasaya başvurdu ve Çin ile diğer ülkeler hakkında haksız ticaret uygulamaları soruşturması başlattı. Geçen hafta da bir ABD ticaret mahkemesi, son küresel tarifelerin gerekçesiz olduğuna hükmetti; bu durum ileride yeni hukuki itirazlara yol açabilir.
İRAN MESELESİ NE OLACAK?
Trump-Şi görüşmesinde İran savaşının önemli bir yer tutacağına şüphe yok. Geniş petrol rezervleri ve çeşitlendirilmiş enerji kaynakları sayesinde Çin, savaşın etkilerini şu ana kadar komşularının çoğundan daha iyi karşılamış görünüyor. Çin önemli bir petrol üreticisi ve ithal ettiği petrolün büyük kısmını da Rusya'dan sağlıyor. Bu faktörler, Pekin'in İran'ın en büyük petrol alıcısı olmasına rağmen çatışmanın etkisini sınırlamasına yardımcı oldu. Buna rağmen savaş uzadıkça Çin ekonomisinin de zorlandığına dair işaretler var: Üst düzey yetkililer enerji güvenliği ve tedarik zincirlerini korumak için güçlü önlemler alınacağını vurguluyor. Dolayısıyla hem Pekin hem de Washington çatışmanın sona erdirilmesine istekli olabilir. Ancak İran konusundaki görüş ayrılıkları büyük ve dünyanın gözü, bu farklılıkların aşılıp aşılamayacağı üzerinde olacak.