Prof. Dr. Mustafa Tözün'ün Yeni Yazısı: 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü
Evrensel Sağlık Güvencesi finansal risk korumasını, kaliteli temel sağlık hizmetlerine erişimi ve herkes için güvenli, etkili, kaliteli ve uygun fiyatlı temel ilaçlar ile aşılara erişimi kapsar.
DSÖ, herkesi “Evrensel Sağlık Güvencesi”ne ulaşma yönündeki küresel harekete katılmaya çağırıyor. Evrensel Sağlık Güvencesi finansal risk korumasını, kaliteli temel sağlık hizmetlerine erişimi ve herkes için güvenli, etkili, kaliteli ve uygun fiyatlı temel ilaçlar ile aşılara erişimi kapsar. Tüm bunlar, her yaştan insan için daha iyi sağlık ve refah elde etme hedefini taşır.
Bu kapsamda; "Hayat Kurtarın: Ellerinizi Temizleyin" kampanyası, her yıl düzenlenen küresel bir girişimdir. Bu kampanya, sağlık hizmetlerinde el hijyeninin önemine dair farkındalığı artırmayı ve dünya genelinde el hijyeni uygulamalarını iyileştirmek için insanları bir araya getirmeyi amaçlar.
El hijyeni de dâhil olmak üzere enfeksiyon önleme ve kontrolü, Evrensel Sağlık Güvencesi 'ne ulaşmada kritik bir rol oynar. Zira bu, sağlık sisteminin her seviyesinde bakım kalitesi ve hasta güvenliği üzerinde kanıtlanmış etkiye sahip, pratik ve bilime dayalı bir yaklaşımdır (1).
Her yıl 5 Mayıs, Dünya El Hijyeni Günü olarak, sağlık hizmetlerinde enfeksiyonları önlemenin en temel ve etkili yollarından biri olan el hijyeninin önemini vurgulamak amacıyla tüm dünyada kutlanmaktadır. Bu özel gün, sağlık çalışanlarından hastalara, yöneticilerden politika yapıcılara kadar herkesi el hijyeni konusunda bilinçlenmeye ve harekete geçmeye davet eder.
Koruyucu Sağlık Hizmetlerinde temel (primordiyal) korumanın en başında gelen uygulamalardan biri el yıkamadır!
T.C. Sağlık Bakanlığı sağlık profesyonellerinin el hijyeni ve eldiven kullanımı için şu önerilerde bulunmuştur:
- Eldiven takmadan önce ve çıkardıktan sonra mutlaka el hijyeni sağlanmalıdır.
- Eldivenler doğru kullanılmadığında, mikroorganizmaların yayılmasına neden olabilir.
- Eldivenler yalnızca gerekli olduğunda kullanılmalıdır.
- El hijyeni sadece bir görev değil, hasta güvenliğinin teminatıdır (2).
**
5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü’nde bu yıl “Aksiyon Hayat Kurtarır” vurgusu yapılıyor.
Dünya Sağlık Örgütü, başta sivil toplum kuruluşları olmak üzere tüm paydaşları, salgın yaratma potansiyeli taşıyan ve antimikrobiyal direnç gösteren enfeksiyonlar da dâhil olmak üzere sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonları önlemek için el hijyeni alanındaki ilerlemeyi hızlandırmaya destek olmaya çağırıyor (3).
**
Fekal-oral bulaşan bulaşıcı hastalıklarla mücadelede halkın hijyen yönünden sağlık eğitimi ve olumlu bir sağlık davranışı olarak düzenli ve doğru el yıkama önemlidir. Bugün vesilesiyle koruyucu sağlık hizmetlerinde emek veren tüm sağlık çalışanlarını, sağlık eğitimi birimlerini tebrik ediyoruz.
Ayrıca bir vurguyu da temiz içme kullanma suyunun temini ve kontrolünde çalışanlara sunmak gerek! Temiz içme -kullanma sularının musluklarımıza kadar gelmesini sağlayan tüm kurum ve kuruluşlara ve çalışanlara, suyun kontrolünde başta rutin su numunelerini toplayan çevre sağlık teknisyenlerinden, tetkikleri yapan halk sağlığı laboratuvarı çalışanlarına bir teşekkür sunmak gerek!
Okul sağlığı hizmetlerinde ve asker ocağı gibi toplu yaşanan yerlerde kişisel hijyen ve el yıkama ve tuvalet eğitimlerini veren kıymetli emektarlara da şükran borçluyuz.
Bugün, şehir merkezlerinde sağlıklı ve sıcak sularımız musluktan akarken, her çeşit sabun ve hijyen ürününe sahipken bu temel halk sağlığı konusu önemsiz gelebilir. Ancak afet bölgeleri var, zorunlu göç edenler var, kırsal kesimde eğitim ve öğrenim düzeyi düşük kalmış, yoksul vatandaşlarımız var… Halk sağlığı ve temel sağlık hizmetlerinin etkin sunumuna halen gereksinim var! Halk sağlığına gönül veren tüm hekim ve sağlıkçılara selam gönderiyorum.
Kaynaklar:
- https://www.who.int/campaigns/world-hand-hygiene-day (Erişim: 5.5.2026).
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. 5 Mayıs 2025 Dünya El Hijyeni Günü – Sağlık Çalışanları için Bilgilendirme. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler-12/5-mayis-2025-dunya-el-hijyeni-gunu-saglik-calisanlari-icin-bilgilendirme.html (Erişim: 5.5.2026).
- KLİMİK. 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü. https://www.klimik.org.tr/2026/05/05/5-mayis-dunya-el-hijyeni-gunu-5/#:~:text=%C4%B0nfeksiyon%20hastal%C4%B1klar%C4%B1n%C4%B1n%20%C3%B6nlenmesinde%2C%20hastal%C4%B1klardan%20korunmada,Hijyeni%20G%C3%BCn%C3%BC%E2%80%9D%20olarak%20kabul%20etmi%C5%9Ftir. (Erişim: 5.5.2026).
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.