ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak operasyonları, uluslararası piyasalarda ciddi endişe yarattı. Dün sabah saatlerinde başlayan saldırılar, Tahran başta olmak üzere İran'ın beş şehrinde stratejik noktaları hedef aldı. Yaşanan çatışma, uluslararası piyasalarda endişe yarattı. Şubat ayını yüzde 3 yükselişle 73,12 dolardan kapatan brent petrol fiyatlarının daha da artacağı öngörülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, operasyonun amacını "rejim kaynaklı tehditleri ortadan kaldırmak" olarak açıkladı. İlk saldırıların hemen ardından İran'dan İsrail'e füze saldırıları geldiği bildirildi. Piyasalar hafta sonu tatilinde olduğu için Cumartesi sabahı gerçekleşen gelişmeler, jeopolitik risk algısını hızla yükseltti.

PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ

Bölgedeki askeri hareketlilik, enerji piyasalarında arz güvenliği kaygılarını tetikledi. Brent petrol, Şubat ayını yüzde 3'lük artışla 73,12 dolardan kapatarak Haziran 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 2,7 yükselişle yaklaşık 67,22 dolardan işlem gördü. Uzmanlar, gerilimin tırmanması halinde enerji piyasalarında oynaklığın artacağını belirtiyor. ABD yönetiminin düşük petrol fiyatlarını destekleyen politika yaklaşımı nedeniyle kalıcı yüksek fiyat baskısı oluşturma riskini göze alamayacağı yorumları yapılıyor.

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network'ten Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatlarındaki artışın kalıcı olmayacağını düşünüyor.

Rizvi'ye göre ABD, istihdam ve tüketici harcamaları üzerindeki baskılar nedeniyle uzun süre yüksek petrol fiyatlarını tolere edemez. Piyasalardaki şok etkisi, saldırının şiddeti ve kapsamına bağlı olacak.

Enerji altyapısı hedef alınmasa bile petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10'luk artış görülebilir. Sınırlı bir saldırı durumunda Pazartesi günü düşüş bile yaşanabilir. Küresel hisse senetlerindeki satış baskısı da saldırının niteliğine göre şekillenecek.

Piyasaların büyük kısmı zaten olası saldırıyı fiyatlamış durumda; sert dalgalanma için beklenenden daha büyük bir tırmanış gerekiyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANIR MI?

Rizvi, Hürmüz Boğazı'nın kapanması halinde fiyatların sert yükselebileceğine işaret ederek, şöyle devam etti:

"- Hürmüz Boğazı'nın kapanması durumunda petrol fiyatları varil başına 150 dolara kadar çıkabilir, küresel büyüme yaklaşık yüzde 1,5 baskı altında kalabilir, altın fiyatları 6 bin 500 doların üzerine yükselebilir ve ABD enflasyonu yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşabilir."

Orta Doğu'da uzun süreli bir çatışmanın en çok gelişmekte olan piyasaları etkileyeceğini vurgulayan Rizvi, şunları kaydetti:

"- Gelişmekte olan ülkelerde enerji bağımlılığı bazı durumlarda yüzde 80-95 seviyelerine ulaşıyor. Bu tablo, gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizini daha da derinleştirebilir.

• Çatışmanın diğer bölgesel aktörleri kapsayacak şekilde genişlemesi, özellikle Suudi Arabistan ve İsrail'in sürece dahil olması halinde, piyasalar bölgesel savaş riskini fiyatlamaya başlayabilir."