Muhammed Bakır Kalibaf : İran'da Savaş Ve Diplomasi Arasında Yükselen İsim

Muhammed Bakır Kalibaf : İran'da Savaş Ve Diplomasi Arasında Yükselen İsim

İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülke siyasetinde giderek daha kritik bir rol oynuyor ve devam eden savaşın ortasında ABD ile müzakere yürütmekle görevlendirildiği bildiriliyor.

Reuters'ın bir Pakistanlı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ile birlikte Kalibaf, İsrail'in hedef listesinden çıkarıldı.

Haber ajansına konuşan kaynak, "İsrailliler onların koordinatlarına sahipti ve onları ortadan kaldırmak istiyordu. Biz de ABD'ye, eğer onlar da öldürülürse konuşacak kimse kalmayacağını söyledik. Bunun üzerine ABD, İsrail'den geri çekilmesini istedi" dedi.

Pakistan, İran ile ABD arasındaki arabuluculardan biri konumunda.

d4a0b140-287d-11f1-831a-89df8c4bf49f-jpg.webp

ABD merkezli medya kuruluşu Politico'ya göre, 64 yaşındaki Kalibaf düşmanları "toprağımızı savunma kararlılığımızı test etmeyin" diye uyarıp X'te "amansız saldırılar" tehdidinde bulunsa da ABD'li bazı yetkililer tarafından çalışılabilir bir muhatap olarak görülüyor.

Kalibaf geçmişte birçok kez cumhurbaşkanlığına aday oldu ancak hepsi başarısızlıkla sonuçlandı.

Ancak birçok üst düzey liderin ABD-İsrail saldırılarında öldürülmesiyle, İran Devrim Muhafızları ile olan yakın bağları, hükümetin farklı birimlerinde edindiği deneyim ve "pragmatik bir sertlik yanlısı" imajı, onu yeni bir güç seviyesine taşıyabilir.

df1ad750-287c-11f1-831a-89df8c4bf49f-jpg.webp

'Sopa kullanmaktan gurur duyuyoruz'

Al-Alam'ın aktardığına göre Kalibaf, dini ve işçi sınıfı bir ailede, kuzeydoğudaki Torkebe kentinde doğdu. Memleketi, İran İslam Devrimi'nin bazı önde gelen isimlerinin yaşadığı Meşhed'e yakın.

16 yaşında, Meşhed'deki büyük camilerde geleceğin dini lideri Ali Hamaney'in de aralarında bulunduğu devrimci din adamlarının derslerine katılmaya başladı.

1979'daki İran Devrimi'nden kısa bir süre sonra, Irak'la savaşta yer aldı ve 20 yaşında Devrim Muhafızları'na katıldı. İki yıl sonra örgütün savaş birliklerinden birinin komutanı oldu ve bu görevini 1988'de savaş sona erene kadar sürdürdü.

c7094d00-287b-11f1-831a-89df8c4bf49f-jpg.webp

Al-Alam'a göre Kalibaf, Devrim Muhafızları komutanı olduğu yıl evlendi ve nikâh törenini Ayetullah Ruhullah Humeyni kıydı. Çiftin üç çocuğu var.

Kalibaf savaş sonrası rütbelerde yükselmeye devam etti ve 1997'de Devrim Muhafızları'nın hava kuvvetleri komutanı oldu.

Temmuz 1999'da, reformist bir gazetenin kapatılmasının ardından İran, öğrenci protestolarıyla sarsıldı. Hareket sert şekilde bastırıldı ve birçok kişinin öldüğü bildirildi; Kalibaf'ın baskıda şahsen rol aldığına inanılıyor.

Sızdırılan bir ses kaydında şu sözleri söylediği duyuluyor:

"Şu an elimde sopa ile 1000 cc'lik bir motosiklet üzerinde olduğum bir fotoğrafım var… Sokaklara çıkıp sopa kullanmanın gerektiği her yerde biz varız. Ve bununla gurur duyuyoruz."

Protestoların ardından, 24 Devrim Muhafızı komutanı dönemin cumhurbaşkanı reformist Muhammed Hatemi'ye sert bir mektup yazarak Devrim Muhafzıları'nın müdahale edebileceğini söyledi. Kalibaf, mektubu kaleme alan ve imza toplayan iki komutandan biri olduğunu açıkladı.

Birçok kişi bu mektubu, Devrim Muhafızları'nın siyasi işlerdeki etkisinin açık bir ilanı olarak görüyor. Bu etki o günden sonra daha da arttı.

57dc1460-287d-11f1-831a-89df8c4bf49f-jpg.webp

Polis şefliğinden Tahran Belediye Başkanlı'ğına

Öğrenci protestolarından bir yıl sonra, Kalibaf 39 yaşında polis şefi olarak atandı.

Beş yıllık görev süresinde ulusal acil polis hattını kurdu ve polis aleyhine şikâyetlerin yapılma sürecini kolaylaştırdı. Ayrıca polis teşkilatını yabancı araçlarla donatmayı en büyük başarılarından biri olarak gördü; ancak onu eleştirenler bunun bedelinin çok yüksek olduğunu söylüyor.

2005'te polis şefliğinden istifa etti ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday oldu.

Yenilgisinin ardından belediye meclisi tarafından Tahran belediye başkanı seçildi.

Bu görevde 12 yıl kaldı ve hâlâ başkentin en uzun süre görev yapan belediye başkanı unvanını taşıyor.

Metro ağının genişletilmesi ve trafik yoğunluğu yüksek şehirde Sadr Otoyolu gibi ulaşım projelerinin geliştirilmesiyle anılıyor.

Ancak 2016'daki "astronomik mülkler" skandalı itibarına zarar verdi. Bu skandalda belediyenin yüzlerce mülkü yetkililere ve güvenlik personeline piyasa değerinin yüzde 50 altına kadar varan indirimlerle sattığı iddia edildi.

Kalibaf'ın görevden ayrılmasına aylar kala, İran'ın ilk yüksek binalarından biri olan 17 katlı Plasco binası yangının ardından çöktü ve en az 20 itfaiyeci öldü. Kaza, Kalibaf döneminde belediye yönetimindeki sistematik ihmal iddialarını gündeme getirdi.

Yine de Kalibaf ne bu skandal nedeniyle görevden alındı ne de azledildi; her iki krizi de atlattı.

2020'de milletvekilliğini kazandı ve meclis başkanı oldu.

Başarısız cumhurbaşkanlığı girişimleri ve meclis başkanlığı

Kalibaf uzun süredir gözünü cumhurbaşkanlığına dikti ancak 2005, 2013, 2017 ve 2024'teki dört denemesi de başarısız oldu.

İlk adaylığında askeri geçmişinin altını çizerken, daha sonra siyasi coğrafya alanında doktora sahibi bir siyasetçi ve eğitimli bir pilot olarak niteliklerini öne çıkardı. Kendini ayrıca askerî disiplin ve adanmışlıkla ilişkilendirerek "cihatçı yönetici" olarak tanımladı.

Uzun yıllar reformistlerin karşısında yer almasına rağmen son dönemde muhafazakâr cephe içinde de görüş ayrılıkları yaşadığına dair işaretler ortaya çıktı.

2024 seçimlerinde kalabalık bir radikal muhafazakâr grup onun adaylığına karşı çıkarak yarıştan çekilmesi için baskı yaptı.

Kalibaf, 2022'de yeniden bir yolsuzluk skandalına karıştı. Ailesinin Türkiye seyahati sonrası havaalanında bebek arabası da dahil olmak üzere büyük miktarda bebek ürünü taşırken çekilen fotoğrafları yayımlandı ve büyük tepki topladı.

Onu eleştiren kişiler onu "ikiyüzlülük ve sahte dindarlık"la suçladı, ancak Kalibaf destekçilerine bunun siyasi bir saldırı olduğunu ve kendisini İran siyasetinden uzaklaştırmayı amaçladığını söyledi.

Bu skandal da siyasi kariyerini sarsmadı ve 2024'te yeniden Meclis Başkanı seçildi.

İran'ın kritik bir döneme girdiği bu süreçte, savaşın sürdürülmesini yönetme ve üst düzey askerî komutanlarla devletin üç erkini koordine etme kapasitesi sayesinde Kalibaf'ın siyasi gücünün daha da artabileceği değerlendiriliyor.

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Önceki ve Sonraki Haberler