Tam anlamıyla sınanmamış bir lider, İran'ın teokrasisi son elli yılın en büyük sınavıyla karşı karşıya kalırken ülkenin başına geçiyor.

Bağlantıları, babası Ayetullah Ali Hamaney'in savaşın ilk salvolarında öldürülmesinin ardından 56 yaşındaki Mücteba Hamaney'i zirveye taşıdı.

Ancak İran'ın 1979 devriminden bu yana üçüncü ruhani lideri, İslam Cumhuriyeti'nin varoluşsal bir mücadeleyle karşı karşıya olduğu bir dönemde göreve geliyor.

Büyük kalabalıklar, 88 Şii Müslüman din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi'nin seçimini kutlamak için hemen sokaklara dökülerek tekbir getirmeye başladı.

Tüm güvenlik güçleri, "son damla kanlarına" kadar yeni başkomutanlarına hizmet etmeye söz verdi.

Devlet televizyonu, onun adına ateşlenen ilk füzelerin yan tarafına yazılmış "Hizmetinizdeyiz, Seyit Mücteba" mesajının yer aldığı fotoğrafları yayımladı.

Ancak, Ocak ayında sokakları dolduran ve babasını "diktatör" olarak nitelendirip ölümünü isteyen birçok protestocu, dün gece de dairelerinin güvenliğinden "Mücteba'ya ölüm!" diye bağırırken duyuldu.

O protestolara yönelik baskıda hayatını kaybeden binlerce kişinin yasını hala tutanlara göre, sert ve katı bir rejim daha da sertleşecek gibi görünüyor.

Hâlâ Hamaney'in günlerinin ve sisteminin sayılı olduğunu ummaya cesaret ediyorlar.

Ayetullah Ali Hamaney'in ikinci ve en önde gelen oğlu, babasının aşırı muhafazakar kalıplarını takip ediyor.

Mücteba Hamaney, onlarca yıl babasının gölgesinde çalıştı; dış tehditler ve iç karışıklıklarla karşı karşıya kaldığında derin devletin nasıl işlediğine dair tüm ayrıntıları biliyor.

Ayrıca, güçlü İslam Devrim Muhafızları Ordusu ile de uyum içinde. Liseyi bitirir bitirmez, Şii İslam çalışmalarının önde gelen merkezi olarak bilinen Kum şehrinde okumaya gitmeden önce bu örgüte katılmıştı.

Devrimi korumak ve sürdürmek amacıyla 1979 yılında kurulan Devrim Muhafızları, şu anda çok katmanlı bir güvenlik sistemi ve devasa bir ekonomik imparatorluk üzerinde hakimiyet kurmuş vaziyette. Artık kararları, bu örgütün komutanları veriyor.

Genç Hamaney'in de onların adayı olduğu söyleniyordu.

Ve bu savaş artık sadece siyasi bir mücadele değil; son derece kişisel bir mesele.

Aynı zamanda bir intikam meselesi.

Mücteba Hamaney, İsrail'in saldırısında sadece babasını değil, aynı zamanda annesi Mensure Hocaste Bagherzade'yi, eşi Zehra Hattat-Adel'i ve bir oğlunu da kaybetti.

Kendisinin de yaralandığı da bildirildi, ancak ayrıntılar bilinmiyor ve o zamandan beri kendisinden hiçbir haber alınamadı.

Ve bu, emirlerine itiraz edenlere karşı hoşgörülü davranmadığını sürekli olarak açıkça belirten ABD Başkanı Donald Trump için son derece kişisel bir mesele.

Halefin kim olacağına dair spekülasyonlar dolaşırken Trump, Ali Hamaney'in sert çizgideki oğlunun "kabul edilemez" olduğunu birden fazla kez açıkladı.

Şimdi ise Mücteba Hamaney'in "uzun süre hayatta kalamayacağı" konusunda uyarıda bulunuyor. Hamaney, İsrail'in de hedefinde. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz kendisini "açık bir hedef" olarak nitelendi.

Bu nedenle Hamaney bir süre daha gölgede kalmaya devam edebilir.

Bu gizemli din adamının etrafındaki gizemi daha da derinleştirecektir.

Herhangi bir kamuya açık konuşma kaydı yok, nadiren kamuya açık yerlerde görülüyor ve hiçbir zaman resmi bir devlet görevinde bulunmadı.

Fotoğrafı, babasının her yerde görülen portrelerinin yanında hiç yer almadı.

Babasının, 1979 devriminde devrilen monarşinin kalıtsal sisteminden kaçınmak istediği için onu halefliğinden çıkardığı bildirilmişti.

Çoğu İranlı onun sesini hiç duymadı.

Ancak onun görüşlerine dair bazı işaretler var.

Önemli bir an, muhafazakar cumhurbaşkanı adayı Mahmud Ahmedinejad'ın 2005 seçimlerindeki başarısıydı. Reformist rakipleri, genç Hamaney'i zaferini garantilemek için perde arkasında komplo kurmakla suçlamıştı.

Ahmedinejad'ın 2009 yılında tartışmalı bir şekilde yeniden seçilmesi, bugün "Yeşil Devrim" olarak anılan eşi görülmemiş bir protesto dalgasını tetikledi. Önde gelen reformist politikacılar ev hapsine alındı ve bugün de bu durum devam ediyor.

İran'ın yeni ruhani liderliği için diğer adaylardan biri, farklı devrimci geçmişe sahip bir adaydı. İlk ruhani lider Ayetullah Humeyni'nin torunu olan Hasan Humeyni, reformistlerin safındaydı.

Hamaney'in yükselişi, İran'ın çekişmeli siyasi yelpazesinde nispeten ılımlı olan ve aralarında mevcut Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da bulunduğu reformcuların, artık daha da kenara itildiklerini gösteriyor gibi görünüyor.

Siyasi olarak Hamaney, devrim muhafızlarıyla da bağlantılı olan ve şu anda önemli roller üstlenen iki önde gelen isme yakın: Karar verici kurumlardan Ulusal Güvenlik Konseyi'nin başkanı olan deneyimli politikacı Ali Larijani ve eski bir subay ve politikacı olan, şu anda parlamento başkanı olan Muhammet Bekir Kalibaf.

Ayetullah Ali Hamaney'in dostları ve müttefikleri olan bu kişiler, Katar'ın arabuluculuğunda Trump'ın elçileriyle görüşmeler yapmak ve en büyük düşmanlarının askeri ve istihbarat gücüyle topyekûn bir çatışmaya hazırlanmak gibi son aylarda yüksek riskli planlamalarda daha büyük sorumluluklar üstlenmek üzere seçildiler.

Larijani, geçen ay İran ile Amerika arasında nükleer anlaşma sağlamak için yapılan ve sonuçsuz kalan müzakereler sırasında onunla görüşen bir Batılı yetkili tarafından pragmatik bir kişi olarak tanımlandı.

Sistemlerini savunmak için kendilerini "Prensipçiler" olarak adlandıran sertlik yanlılarının ön plana çıktığı bu dönemde, durumun hala farklı bir yöne gidebileceğini söyleyenler de var.

Hamaney'e yakın bir politikacı olan Abdülreza Davari, kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ve New York Times gazetesine verdiği son röportajda Hamaney'i "son derece ilerici" ve "sertlik yanlılarını kenara itecek" biri olarak tanımladı.

Onu, krallıkta sosyal özgürlükleri önemli ölçüde genişletirken iktidarı sıkı bir şekilde elinde tutan Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın İran versiyonu olarak gösterdi.

Şu anda böyle bir sismik değişimin belirtisi yok, özellikle de bu tehlikeli ve öngörülemez günlerde.

İran şu anda tırmanarak tüm Ortadoğu'yu sarsan, komşularıyla ilişkilerini bozan ve çok daha ötesinde ekonomik şoklara neden olan bir savaşın kıskacında sıkışmış durumda.

Mücteba Hamaney'in yükselişi, Trump tarafından en kötü senaryo olarak gösterildi.

Amerika ve İsrail'e karşı savaşan güçler de onu, Trump'ın en kötü senaryolarını gerçek kılmak için en iyi şansları olarak görüyor.