Modern felsefenin ve sosyal teorinin kutup yıldızlarından Filozof Jürgen Habermas, 96 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Alman filozof ve sosyolog Jürgen Habermas, 96 yaşında hayatını kaybetti. Alman basınında yer alan bilgilere göre Habermas, uzun yıllardır yaşadığı Münih yakınlarındaki Starnberg kasabasında yaşamını yitirdi. Habermas, savaş sonrası dönemin en etkili düşünürlerinden biri olarak siyaset felsefesi, demokrasi teorisi ve kamusal alan üzerine yaptığı çalışmalarla dünya çapında büyük etki yarattı.

DEMOKRASİ VE AVRUPA BİRLİĞİ SAVUNUSUYLA TANINDI
Habermas, özellikle demokrasi, iletişim ve kamusal alan üzerine geliştirdiği kuramlarla akademi dünyasında derin iz bıraktı. Düşünür, 2015’te yaşanan göçmen krizi sırasında sığınma hakkının korunmasını savunurken, yükselen sağ popülizm ve milliyetçilik akımlarına karşı birleşik bir Avrupa Birliği fikrini güçlü biçimde destekledi.

Kozmopolit demokrasi anlayışını savunan Habermas, açık tartışma ve rasyonel iletişimi demokratik toplumun temel unsurları olarak görüyordu.

Akademik üretimini ileri yaşlarına kadar sürdüren Habermas, 2019’da 90 yaşını geçtikten sonra iki ciltlik “This Too a History of Philosophy” adlı eserini yayımladı. Boston Review dergisi bu çalışmayı “bilgelik ve sentezin başyapıtı” olarak nitelendirmişti.

ÖDÜLÜ REDDETMESİYLE GÜNDEM OLMUŞTU
Habermas, kariyeri boyunca çok sayıda uluslararası ödüle layık görüldü. 2007’de Holberg Uluslararası Anma Ödülü’nü kazanan düşünür, 2018’de de Alman-Fransız Medya Ödülü’ne değer görüldü.

Ancak 2021 yılında Birleşik Arap Emirlikleri tarafından verilen ve yaklaşık 225 bin avro değerindeki ödülü önce kabul edip daha sonra geri çevirmesi dikkat çekti. Habermas, Körfez monarşilerindeki baskıcı yönetim nedeniyle ödülü kabul etmenin “ifade özgürlüğü ve demokratik tartışma ilkeleriyle çelişeceğini” belirterek kararından vazgeçti.

KAMUSAL ALAN TEZİ DÖNEMİNİ ETKİLEDİ
Habermas’ın akademik dünyada büyük yankı uyandıran çalışmalarından biri 1961 yılında yayımlanan doktora sonrası tezi oldu. Bu çalışmada modern toplumlarda kamusal alanın gelişimini ve önemini inceleyen filozof, siyasal tartışma ve demokrasi teorisine yeni bir perspektif kazandırdı.

Düşünürün eserleri üzerine yapılan çalışmalar da geniş bir literatür oluşturdu. Habermas’ın fikirleri hakkında, aralarında doktora tezlerinin de bulunduğu 14 binden fazla kitap ve makale yayımlandı. The Times Higher Education Guide’a göre Habermas, beşeri ve sosyal bilimlerde en çok atıf yapılan yedinci yazar oldu.

JÜRGEN HABERMAS KİMDİR?
Jürgen Habermas, 1929 yılında Almanya’nın Düsseldorf kentinde dünyaya geldi. Frankfurt Okulu geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Habermas, özellikle iletişimsel eylem kuramı, kamusal alan teorisi ve demokrasi üzerine çalışmalarıyla tanındı.

Doğuştan dudak yarığıyla dünyaya gelen Habermas’ın çocukluk yıllarında bu durum nedeniyle zor dönemler yaşadığı, biyografi yazarı Stefan Müller-Doohm’a göre bunun düşünürün iletişim üzerine yoğunlaşmasında etkili olduğu ileri sürüldü.

Uzun akademik kariyeri boyunca Frankfurt Üniversitesi başta olmak üzere birçok kurumda görev yapan Habermas, siyaset felsefesi ve sosyoloji alanında dünya çapında etkili eserler verdi.

1999 yılında Güneş Sistemi’nin kenarında keşfedilen bir asteroide de Habermas’ın adı verildi.