İran’ın yeni şartları ve tanker saldırısı iddiası, arz kesintisinin uzayabileceği endişesini yeniden büyüttü.

Petrol fiyatları yeni haftaya yükselişle başladı. İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli geçişe ilişkin görüşmeler sürerken Tahran’ın boğazın tamamen açılması için Washington’a ağır şartlar öne sürmesi, piyasadaki iyimserliği azalttı. Asya işlemlerinin ilk bölümünde Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 1 artarak 84,4 dolar civarına yükseldi. Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,8 civarında değer kazanarak 78,8 dolara çıktı.

PİYASAYI ARZ KORKUSU SARDI

Petroldeki yön değişiminin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor. Geçen hafta İran ile Umman arasında boğazdan geçiş için yeni bir deniz yolu oluşturulabileceğine yönelik açıklamalar petrol fiyatlarında rahatlama yaratmıştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki ülke arasında hukuki mekanizma ve yeni geçiş güzergâhının belirlenmesi konusunda görüşmelerin anlaşmaya yakın olduğunu açıklamıştı. Ancak Tahran aynı zamanda teknik bir geçiş anlaşmasının Hürmüz Boğazı'nın hemen tamamen açılacağı anlamına gelmediğinin altını çizdi. Bu açıklama, petrol piyasasında geçen hafta oluşan “Hürmüz kısa sürede açılabilir” beklentisinin yeniden sorgulanmasına yol açtı. İran yönetiminin boğazın yeniden tamamen açılması için sıraladığı koşullar da anlaşmanın önündeki mesafenin sanılandan daha büyük olabileceğini gösterdi. İran'ın üst düzey güvenlik yönetimi tarafından açıklanan koşullar arasında ABD'nin bölgedeki askeri baskısını sona erdirmesi, İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor.

TANKER SALDIRILARI ARTTI PİYASAYI GERGİNLİK SARDI

Diplomatik görüşmeler devam ederken bölgedeki güvenlik riskleri de ortadan kalkmış değil. Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen Abu Dhabi National Oil Company'ye ait bir tankeri füzeyle hedef aldığını açıkladı. Olayda can kaybı veya yaralanma bildirilmedi. Geçen hafta bölgede başka tankerlerin de saldırıya uğradığına yönelik açıklamalar yapılması, enerji şirketlerinin yanı sıra tanker işletmecileri ve sigorta şirketleri açısından Hürmüz riskini yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı. Petrol piyasası açısından sorun yalnızca boğazın hukuken açık veya kapalı olması değil. Gemilerin güvenli geçiş yapıp yapamayacağı, savaş riski sigortalarının maliyeti ve tanker şirketlerinin bölgeye girme isteği de fiili petrol akışını belirliyor. Hürmüz Boğazı küresel petrol piyasasının en kritik geçiş noktalarından biri olmaya devam ediyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol ve petrol ürünlerinin miktarı 2025'in son çeyreğinde günlük ortalama 20,7 milyon varil seviyesindeydi. Savaş ve geçişlerde yaşanan bozulmanın ardından bu miktar 2026'nın ilk çeyreğinde günlük 14,6 milyon varile kadar geriledi. Böylece yalnızca birkaç ay içinde Hürmüz üzerinden geçen petrol hacminde günlük yaklaşık 6 milyon varillik düşüş meydana geldi. Normal koşullarda Hürmüz Boğazı küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen hacmi taşıyor. Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin de önemli bir bölümü aynı güzergâhtan geçiyor.