Kadir Has Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alp Erinç Yeldan, COP31'in, Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda ele alınan iklim finansmanı ve adil dönüşüm konularında daha somut kararların alınacağı kritik bir dönüm noktası olabileceğini kaydetti.

Türkiye, kasım ayında yılın en önemli iklim zirvesi Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacak. Zirvenin hazırlık toplantısı olarak görülen Bonn İklim Değişikliği Konferansı, 8-18 Haziran arasında Almanya'da düzenlendi.

Kadir Has Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alp Erinç Yeldan, AA muhabirine, Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda iklim finansmanı ve finans sektörünün dönüşümünün öne çıkan başlıklar arasında yer aldığını ve COP31'de bu konuların daha yoğun şekilde tartışılacağını söyledi.

Son yıllarda iklim zirvelerinin odağının giderek finans sektörüne kaydığını belirten Yeldan, "Sanayi ve enerji sektörlerindeki dönüşüm uzun süredir çalışılıyor. Ancak finans sektörünün bu dönüşümü nasıl finanse edeceği, bankacılık sisteminin iklim değişikliğindeki sorumlulukları ve fosil yakıt temelli faaliyetlere sağlanan kredilerin devam edip etmemesi gibi konular yeni yeni gündeme geliyor." dedi.

Enerji dönüşümünde önemli ilerlemeler kaydedildiğine işaret eden Yeldan, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin birçok ülkede fosil yakıtlarla rekabet edecek seviyeye ulaştığını ancak finans sektöründeki dönüşümün aynı hızda gerçekleşmediğini ifade etti.

- "İklim finansmanı için beklentiler artıyor"

Gelişmekte olan ülkeler için iklim finansmanı konusunun Bonn görüşmelerinin önemli bir gündem maddesi olduğu bilgisini paylaşan Yeldan, taahhüt edilen iklim finansmanının hayata geçirilmesine yönelik beklentilerin arttığını dile getirdi.

Yeldan, "Başta Afrika ülkeleri olmak üzere gelişmekte olan ülkeler, yıllardır verilen iklim finansmanı sözlerinin somut şekilde yerine getirilmesini talep ediyor. Bu konu, Antalya'daki COP31'in de en önemli başlıklarından biri olacak." diye konuştu.

İklim finansmanına ilişkin tartışmaların yalnızca finansman miktarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Yeldan, bazı uluslararası kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin, gelişmiş ülkelerin geçmişteki emisyon sorumluluklarının yalnızca mali yardımlarla telafi edilemeyeceği yönünde uyarılarda bulunduğunu aktardı.

Yeldan, "Dünyayı kirletmeye devam edip ardından bunun bedelini finansman mekanizmalarıyla karşılamak, iklim adaleti açısından yeterli bir yaklaşım olarak görülmüyor. Gelişmiş ülkelerin kendi emisyonlarını da mutlak olarak azaltmaları gerekiyor." dedi.

- "Karbon, alınıp satılan bir meta olarak finansal sistem içinde yeni bir araç oluşturdu"

Karbon fiyatlandırması ve emisyon ticaret sistemlerinin de Bonn'daki tartışmaların önemli başlıkları arasında yer aldığını bildiren Yeldan, bu mekanizmaların teoride emisyonları azaltmayı hedeflediğini ancak uygulamada bazı sorunlar ortaya çıktığını kaydetti.

Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi'nin yaklaşık 20 yıllık deneyime sahip olduğunun, buna karşın sistem kapsamındaki birçok sektörde emisyon azaltımlarının sınırlı kaldığının altını çizen Yeldan, "Karbon piyasaları zamanla yalnızca emisyon azaltımının değil, aynı zamanda yeni bir finansal yatırım ve spekülasyon alanının da konusu haline geldi. Karbon, alınıp satılan bir meta olarak finansal sistem içinde yeni bir araç oluşturdu." değerlendirmesinde bulundu.

Karbon piyasaları ve emisyon ticaret sistemlerinin iklim krizine çözüm üretme kapasitesinin sorgulanması gerektiğine dikkati çeken Yeldan, şöyle devam etti:

"2000 yılında 40 milyar ton olan küresel sera gazı emisyonları 2024 itibarıyla 55 milyar tona yaklaştı. Aynı dönemde Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında yer alan yaklaşık 11 bin şirkette sanayi kaynaklı emisyonlar yalnızca yüzde 5 civarında azalırken, havacılık sektörünün emisyonları yaklaşık yüzde 25 arttı. Bu tablo, iklim politikalarının yalnızca karbon fiyatlandırması ve finansal araçlar üzerinden yürütülmesinin yeterli olmadığını gösteriyor."

- Türkiye açısından Bonn çıktıları

Türkiye'nin Bonn'da, gelişmiş ülkelerin finansman ve teknoloji transferinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ve adil yük paylaşımının önemini vurguladığını belirten Yeldan, ayrıca yenilenebilir enerji yatırımlarını artırma ve emisyon azaltım politikalarını güçlendirme yönündeki çalışmalarını da sürdüreceğine işaret etti.

Yeldan, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin emisyonla mücadele stratejisi sanayileşme temposunu sürdürme, enerji güvenliğini sağlama ve emisyonların azaltılmasına dayalı yeşil dönüşüm ikilemine sıkışmış durumda. 1850'lerden bu yana küresel emisyonların yüzde 92'sinden bugünün sanayileşmiş ülkelerinin sorumlu olduğu dikkate alındığında, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilere mutlak azaltım dayatmasının adil geçiş ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını vurgulamamız gerekiyor."

- "COP31 kritik bir dönüm noktası olabilir"

Yeldan, iklim değişikliğiyle mücadelede artık finansal tartışmaların ötesine geçilerek yenilenebilir enerji, düşük karbonlu sanayi teknolojileri, karbon yakalama ve depolama sistemleri ile yutak alanların güçlendirilmesi gibi somut çözümlere hız verilmesi gerektiğini dile getirdi.

Antalya'da gerçekleştirilecek COP31'in bu açıdan tarihi bir toplantı olabileceğini ifade eden Yeldan, "Antalya'daki toplantının iklim müzakereleri açısından önemli bir dönüm noktası olma potansiyeli bulunuyor. Artık birçok ülke ve kurum iklim krizinde sınırların zorlandığı konusunda ortak bir farkındalığa sahip. COP31'in, iklim finansmanı, emisyon azaltımı, adil dönüşüm ve gelişmiş ülkelerin sorumlulukları gibi başlıklarda daha somut kararların beklendiği bir zirve olacağını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.

https://x.com/ngazetecom

https://www.instagram.com/ngazetecom/

https://www.instagram.com/nuraybasarantv/

https://www.instagram.com/ngazeteofficial/

https://www.youtube.com/@nuraybasarantv

https://www.facebook.com/share/1HW3HWKcMg/

https://www.facebook.com/profile.php?id=61590534251658

https://www.linkedin.com/in/n-gazete-a1956b308/?skipRedirect=true