Türkiye, NATO içerisinde gücünü artırmaya devam ediyor.

Özellikle son yıllarda askeri alanda yaşanan değişim, Türkiye'nin elini her açıdan güçlendiriyor.

Bu kapsamda dikkat çeken bir olay yaşandı.

NATO’nun Ermenistan ve Azerbaycan ile iş birliğini derinleştirme girişimleri, Fransa ile Türkiye arasındaki anlaşmazlığa takıldı.

Kriz, Fransa’nın Azerbaycan’da tutuklu bulunan bir Fransız vatandaşını gerekçe göstererek Bakü ile yeni bir ortaklık planını onaylamayı reddetmesiyle başladı.

TÜRKİYE, AZERBAYCAN İLE DAYANIŞMA GÖSTERDİ

Türkiye ise yakın müttefiki Azerbaycan ile dayanışma göstererek Ermenistan’ın ortaklık planının yenilenmesini engelledi.

Her iki Kafkas ülkesi, ortak tatbikatlar ve askeri eğitimler gibi alanlarda ittifakla daha derin bir işbirliği hedeflerken yaşanan karşılıklı vetolar nedeniyle hazırlanan planlar, bir yılı aşkın süredir askıda bekletiliyor.

YAPTIRIMLAR

Aylardır süren bu diplomatik tıkanıklık, Fransa’nın AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını uzatmasını engellemesiyle yeni bir boyuta taşındı.

Paris yönetimi, Brüksel’in Rus-Özbek milyarder Alişer Usmanov üzerindeki kısıtlamaları kaldırması ve Azerbaycan’ın aralarında söz konusu Fransız vatandaşının da bulunduğu bazı mahkûmları serbest bırakmasının ardından yaptırımlara yönelik itirazını geri çekti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in mahkumları serbest bırakmasıyla birlikte gözler, Fransa’ya çevrildi.

Paris üzerinde, Bakü ile ilişkileri güçlendirecek NATO planına uyguladığı vetoyu kaldırması yönündeki baskı arttı.

"NATO İKİLİ SORUNLAR İÇİN BİR KOZ OLARAK KULLANILMAMALI"

İsmini vermek istemeyen bir NATO diplomatı, “Eğer vetoyu kaldırmazlarsa bu mantıklı bir siyasi hamle olmaz ve ittifakın çıkarlarına uygun davrandıklarını göstermez. Ermenistan için durum oldukça kritik; onları kendimize yakın tutmanın doğru olduğunu düşünüyoruz,” dedi. Bir diğer diplomat ise ikili anlaşmazlıkların ittifaka taşınmasından duyulan rahatsızlığı dile getirerek, “Büyük bir hayal kırıklığı var; NATO ikili sorunlar için bir koz olarak kullanılmamalı.” ifadelerini kullandı.

"ONAYLAMAYA UZUN SÜREDİR HAZIRIZ"

Türkiye kanadından bir yetkili ise tıkanıklığın ikili bir gerilimden kaynaklanmadığını vurgulayarak, “Mesele kesinlikle bir Türkiye-Fransa ya da Türkiye-Ermenistan sürtüşmesi değildir. Ermenistan ve Azerbaycan’ın Bireysel Uyarlanmış Ortaklık Programı (ITPP) belgelerini, her ikisinin de bir an önce onaylanması amacıyla eş zamanlı olarak onaylamaya uzun süredir hazırız.” değerlendirmesinde bulundu.

İttifak üyesi olmayan ülkelerle siyasi diyalog ve askeri iş birliğini düzenleyen ITPP belgeleri, dört yılda bir yenileniyor.

ASKERİ EĞİTİMLER

Müzakereleri büyük ölçüde tamamlanan yeni planlar; ortak tatbikatlara katılımı, askeri eğitimlerin artırılmasını ve yerel İngilizce derslerine kadar uzanan kültürel iş birliklerini içeriyor.

Ancak yaşanan gecikme nedeniyle NATO, her iki ülkenin güncelliğini yitirmiş mevcut ortaklık belgelerinin süresini geçici olarak uzatmak zorunda kaldı.

BATI İLE YAKIN TEMAS

Son yıllarda Azerbaycan ve Ermenistan, Moskova ile aralarına mesafe koyarak Batı ile temaslarını artırma arayışında.

Ermenistan, Moskova öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’ndeki (KGAÖ) üyeliğini fiilen dondurarak AB üyeliği lehine adımlar attı ve bu nedenle Rusya’nın ticari yaptırımları ile sert tepkileriyle karşı karşıya kaldı.

AZERBAYCAN

Azerbaycan ise bölgedeki Rus etkisini dengelemek adına Türkiye ile kurduğu yakın askeri ittifaka güveniyor.

Diplomatlar, özellikle dış politikasını Rusya’dan uzaklaştırarak ciddi riskler alan Ermenistan’ın Batı ile uyumlanma sürecinin bu gecikmeden zarar görebileceğinden endişe ediyor.

"ONLARI KENDİ TARAFIMIZA ÇEKMEK ADINA İYİ BİR FIRSAT"

Üçüncü bir NATO diplomatı, “Beklenti yaratıp bunları karşılayamadığımızda bu durum hoşnutsuzluk doğurabilir. İki ülke arasında barış sağlanmışken, bu durum NATO için onları kendi tarafımıza çekmek adına iyi bir fırsat.” dedi.

Fransa’nın NATO Daimi Temsilciliği, konuya ilişkin açıklama yapmayı reddederken Ermenistan ve Azerbaycan temsilcilikleri de yorum taleplerine yanıt vermedi.