Emre Aygen

Emre Aygen

Yazar

"OSMANLI KAPANACAK. CUMHURİYET KURULACAK!"

A+A-

28 Ekim 1923 günü Mustafa Kemal ATATÜRK Ankara'da "Yarın cumhuriyet kurulacak" dediğinde bu mutluluğunun zafer ile sonuçlandığını bence çok insan büyük bir mücadelenin fertleri arasında o kadar da fazla kişi yoktu. Cehaleti hepimizce, bu önemli devrimin nasıl o noktalara taşındığını bile bilmiyorduk. 

Yıllar önce ailemle beraber Çek Cumhuriyeti'nin başkenti Prag'a gittik. Kente iner inmez şehri gezmeye başladık. Çek meclisini ziyaret ediyoruz. Binanın öndeki meydanında bir zat-ı muhteremin heykelinin önünde dolaşıyorduk. Biz turistlere bilgi veren Türk yetkiliye sordum, "Kimdir bu bey?" yetkili bizlere öyle şeyler anlattı ki, bu ülkenin bizler için ne kadar önemli olduğunu öğrenip hayran kalmıştım. 

Efendim, söz konusu kişi eski adıyla Çekoslovakya ülkesinin ilk Cumhurbaşkanı. Yani krallığın sona ermesi sonucu kurulan demokratik bir cumhuriyet. Peki, bu kişinin bizimle ne alakası var diyeceksiniz. Biraz bekleyin haber konusu bambaşka. Ülkenin ilk cumhurbaşkanının mesleği esasında asker olması. Subay, kurmay olmuş. Mustafa Kemal ise o da genç bir subay. İkisi tesadüfen Karlsbach'taki termallerde tanışmış iki subay. Subay Mustafa Kemal, veliaht Vahdettin'in yaveri aynı zamanda. Sağlık sebeplerinden dolayı veliaht tarafından termallere gönderilerek sağlığına kavuşması için bir talimatname gönderilmiş Mustafa Kemal'e. Mustafa Kemal Çek subay ile tanıştıktan sonra biri Alman ötekisi de Fransız hanımlarla tanışıp, arkadaş olurlar. 

Mustafa Kemal ile arkadaş olan Alman hanımefendi daha sonra uzun yıllar boyunca arkadaşlığını devam ettirerek, sık sık mektuplaştığı bilinmekte. 

İşte dört arkadaş bir akşam yemeği yedikten sonra Mustafa Kemal Alman arkadaşına dönerek "Yazın bakalım. Dünyada neler yaşanacak. Şimdiden söylüyorum. Unutmayın!" der.

Daha I. Dünya Savaşı başlamamış. Koskoca İmparatorluk bazı yerlerini kaybetse bile hala güçlü toprakları olan Osmanlı devam etmekte. Meşrutiyetler ardı ardına yapılsa bile imparatorluğun ayağa kalkması eskisi gibi güçlü değil. Emperyalistler Osmanlı topraklarını hala ele geçirmek huyundan vazgeçmiş değil. İmparatorluğun yeniden ayağa kalkmasında bakın genç subay Mustafa Kemal sanki katipliğini yapan Alman hanımefendiye dönerek "bir" der. Arkadaşları ilk maddeyi öğrenme heyecanı içinde Mustafa Kemal konuşmaya devam ederek "Osmanlı İmparatorluğu sona erecektir" der. Bunun üzerine Çek subay ve diğer dostları gülmeye başlar. Mustafa Kemal ciddiyetini sürdürerek "iki" der. Kahkahalar yeniden devam eder. Mustafa Kemal "İmparatorluğun yerine cumhuriyet kurulacaktır." der.

Gülmek biraz ciddiyete dönüşünce Mustafa Kemal'in arkadaşları da oracıkta düşünmeye başlarlar. İçlerinden sadece Fransız hanımefendi gülümser ve dostlarına "Bakın biz cumhuriyeti çoktan kurduk. Bakalım siz Almanya cumhuriyet olacak mı? Çek krallığı cumhuriyet olacak mı? Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İngiltere, İtalya, İspanya, Portekiz, Rusya, Polonya, Bulgaristan, Yunanistan cumhuriyet olacak mı? Mustafa Kemal kendi imparatorluğunun Osmanlının kapanacağını söylüyor. Özgürlükten yana mısınız arkadaşlar?" der.

Bu önemli saptama Karlsbach'ta yapılan tespitlerdi. Gerçekçi bir durum değerlendirmesi idi. 

Geleceğini düşünmeyen insanların toprakları, her zaman egemen olanların baskısı altında yaşamak zorunda kalır. Bunu o yıllarda görebilen kişi ise genç bir Osmanlı subayı olan Mustafa Kemal'dir.

Dolayısıyla, Türkiye Cumhuriyeti'mizin filizlerini bize taşıyan Mustafa Kemal ATATÜRK'tür. Her 29 Ekim bayramımızı farklı nedenlerden dolayı kısıtlayan iktidar şunu bilmesi gerekir ki, Osmanlı imparatorluğunun sona ereceğini söyleyen genç subay Mustafa Kemal'i kutluyor musunuz? Cumhuriyetin kurulacağını yıllar önce söylerken ne kadar doğru bulduğunu görüp şükranlarınızı sunuyor musunuz?

Yaratılan sorunumuzun en yakında zamanda sona ereceğini bekleyerek CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN.

 

Not: Karlsbach'taki olayın kaynağı Erendiz Atasü'dür.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.